همت نزد ابوسعید ابو الخیر و ارتباط آن با فر در فرهنگ ایرانی

شیخ ابوسعید ابو الخیر (۳۵۷-۴۴۰ ه. ق) عارف نامدار قرن چهارم و پنجم است. نام وی با عشق، شعر، سماع، بسط، شادی و فراست در هم آمیخته و همچنین نامش در تاریخ حکمت در ایران در کنار کسانی همچون حلاج و بایزید بسطامی و ابوالحسن خرقانی به یاد می آید، یعنی کسانی که به نظر شهاب الدین یحیی سهروردی (مقتول ۵۸۷ ه.ق) حکمت خسروانی ایران را دنبال می کردند. در این مقاله، با طرح مفهوم "همت" در تصوف اولیه و تحول آن در عصر ابوسعید ابو الخیر، سعی بر آن است تا روشن شود که چگونه ابوسعید در مقام ادامه دهنده حکمت خسروانی، معنای "همت" را در سایه مفهوم "فر" در فرهنگ و حکمت ایرانی متحول کرد.

کلیدواژه ها:

ابوسعید ابو الخیر ، همت ، فر ، تصوف ، جوانمردی (فتوت) ، حکمت خسروانی