مدیریت استرس در محیط های آموزشی: استراتژی های موثر برای معلمان و دانش آموزها

استرس به عنوان یکی از پدیده های روان شناختی فراگیر در محیط های آموزشی، نقش تعیین کننده ای در کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری، سلامت روان معلمان و دانش آموزان و تحقق اهداف نظام آموزشی ایفا می کند. گسترش انتظارات آموزشی، فشارهای ارزشیابی، تغییرات سریع برنامه های درسی و چالش های اجتماعی و فردی، سبب افزایش سطوح استرس در مدارس و مراکز آموزشی شده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به بررسی مفهوم مدیریت استرس در محیط های آموزشی و شناسایی استراتژی های موثر برای معلمان و دانش آموزان می پردازد. هدف اصلی پژوهش، تبیین عوامل ایجادکننده استرس آموزشی و ارائه راهکارهایی مبتنی بر شواهد پژوهشی برای کاهش و مدیریت آن است. در این راستا، نقش مهارت های فردی، حمایت های سازمانی، سبک های تدریس، روابط معلم–دانش آموز و جو روانی کلاس مورد توجه قرار گرفته است. نتایج مرور نظام مند پژوهش های داخلی نشان می دهد که آموزش مهارت های مقابله ای، ارتقای خودکارآمدی، بهبود مهارت های ارتباطی و ایجاد محیط های یادگیری حمایت گر، می تواند به طور معناداری از شدت استرس آموزشی بکاهد. همچنین، یافته ها حاکی از آن است که مدیریت استرس نه تنها به بهبود عملکرد تحصیلی و شغلی منجر می شود، بلکه نقش مهمی در ارتقای سلامت روان، افزایش رضایت شغلی معلمان و تقویت انگیزش تحصیلی دانش آموزان دارد. در مجموع، مقاله حاضر بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع و چندسطحی در مدیریت استرس آموزشی تاکید کرده و زمینه ای نظری برای طراحی مداخلات کاربردی در نظام آموزش وپرورش فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

مدیریت استرس ، محیط های آموزشی ، معلمان ، دانش آموزان ، سلامت روان