تاثیر استفاده از تخته های هوشمند تعاملی بر مشارکت کلاسی و درک مفاهیم درسی در پایه های مختلف مقطع ابتدایی

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر استفاده از تخته های هوشمند تعاملی بر میزان مشارکت کلاسی و عمق درک مفاهیم درسی دانش آموزان پایه های مختلف مقطع ابتدایی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ انجام شد. پژوهش حاضر از حیث هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده ها از نوع ترکیبی (آمیخته) متوالی اکتشافی بود. جامعه آماری شامل معلمان و دانش آموزان پایه های اول تا ششم مدارس ابتدایی دارای تخته هوشمند در چند استان کشور بود. نمونه گیری در بخش کیفی به صورت هدفمند و با حداکثر تنوع و در بخش کمی به روش خوشه ای چندمرحله ای انجام شد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل مشاهده ساختاریافته کلاس، مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلمان، پرسشنامه محقق ساخته و آزمون های درک مفهومی (پیش آزمون و پس آزمون) بودند. داده های کیفی با استفاده از تحلیل مضمون و داده های کمی با بهره گیری از آزمون های تی، تحلیل واریانس و همبستگی در نرم افزارهای MAXQDA و SPSS تحلیل شدند.یافته ها نشان داد که استفاده از تخته های هوشمند بر افزایش معنادار مشارکت کلاسی دانش آموزان، به ویژه مشارکت عملی، تاثیر دارد؛ اما تاثیر آن بر درک عمیق مفاهیم، مشروط به کیفیت طراحی آموزشی و راهبرد تدریس معلم است. مشخص شد که الگوی تاثیر در پایه های مختلف، مبتنی بر سطوح رشدی متفاوت است: از کاربرد لمسی-بازی وار در پایه های اولیه تا استفاده تحلیلی-پروژه محور در پایه های بالاتر. همچنین از دیدگاه معلمان، مهم ترین مزایا، افزایش جذابیت و تعامل، و مهم ترین محدودیت ها، مشکلات فنی و کمبود محتوای مناسب ذکر شد. عوامل زمینه ای مانند نوع مدرسه و دسترسی به پشتیبانی، بر میزان اثربخشی تاثیر معناداری داشتند.در نتیجه می توان گفت تخته هوشمند به عنوان یک ابزار توانمندساز، در صورت به کارگیری در چارچوب پداگوژی مناسب و با پشتیبانی از توسعه حرفه ای معلمان و زیرساخت های ضروری، می تواند به غنای محیط یادگیری و ترویج یادگیری فعال کمک کند. این مطالعه بر ضرورت حرکت به سمت طراحی الگوهای استفاده پایه محور و توجه به عدالت دیجیتال در فرآیند هوشمندسازی مدارس تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

تخته هوشمند تعاملی ، مشارکت کلاسی ، درک مفاهیم درسی ، دوره ابتدایی ، آموزش مبتنی بر فناوری ، طراحی آموزشی