بررسی شکاف دیجیتالی در دسترسی به فناوری های آموزشی بین مدارس شهری و روستایی مقطع ابتدایی استان گلستان و راهکارهای کاهش آن.

این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل ابعاد شکاف دیجیتالی در دسترسی و بهره مندی از فناوری های آموزشی بین مدارس ابتدایی شهری و روستایی استان گلستان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ و ارائه راهکارهای کاهش آن انجام شد. مطالعه حاضر از نوع پژوهش آمیخته (ترکیبی) از گونه اکتشافی متوالی بود. در فاز کیفی از مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران و معلمان و مشاهده محیط آموزشی، و در فاز کمی از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان و مدیران مدارس ابتدایی دولتی استان بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای و تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده های کیفی با تحلیل مضمون و داده های کمی با آمار توصیفی و استنباطی (آزمون t مستقل، خی دو) تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها نشان دهنده وجود شکاف دیجیتالی عمیق و معنادار در تمامی ابعاد چهارگانه پژوهش بود: ۱) زیرساخت: دسترسی به اینترنت پرسرعت و پایدار در مدارس روستایی به شدت محدود (کمتر از ۳۵٪) بود. ۲) سخت افزار: نسبت دانش آموز به رایانه در مدارس روستایی به طور متوسط ۳۵ به ۱ و کیفیت نگهداری تجهیزات بسیار پایین گزارش شد. ۳) محتوا: دسترسی به محتوای دیجیتال با کیفیت و متناسب با بافت فرهنگی روستاها ناکافی بود. ۴) نیروی انسانی: سطح مهارت های دیجیتالی معلمان روستایی و میزان ادغام فناوری در تدریس به طور معناداری پایین تر از همتایان شهری بود. مهم ترین موانع از دید ذی نفعان شامل مشکلات زیرساختی-مالی، ضعف آموزش های معلمان و ناکارآمدی مدیریتی بود.بر اساس یافته ها، راهکارهای کاهش شکاف در سه سطح کوتاه مدت (مانند ایجاد موبایل لب های سیار و آفلاین پک های محتوایی)، میان مدت (مانند ایجاد مراکز پشتیبانی منطقه ای و پلتفرم استانی محتوای بومی) و بلندمدت (مانند گنجاندن شاخص عدالت دیجیتالی در ارزیابی مدیران و تدوین برنامه عملیاتی استانی) پیشنهاد شد. این پژوهش بر لزوم اتخاذ رویکردی عدالت محور، زمینه گرا و یکپارچه با تاکید بر پایداری راه حل ها و مشارکت ذی نفعان محلی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

شکاف دیجیتالی ، فناوری های آموزشی ، مدارس ابتدایی ، مناطق روستایی ، استان گلستان ، عدالت آموزشی.