رابطه بین آموزش های ضمن خدمت و مهارت تولید محتوای الکترونیکی معلمان استان گلستان

هدف این پژوهش بررسی رابطه بین آموزش های ضمن خدمت و مهارت تولید محتوای الکترونیکی معلمان استان گلستان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. مطالعه حاضر با رویکرد کمی و روش توصیفی-همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مقاطع ابتدایی و متوسطه استان گلستان به تعداد ۱۸،۵۶۷ نفر بود که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی، ۳۷۶ معلم به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل دو پرسشنامه محقق ساخته برای سنجش میزان مشارکت در آموزش های ضمن خدمت (۲۴ سوال) و مهارت های تولید محتوای الکترونیکی (۳۶ سوال در سه بعد فنی، پداگوژیکی و طراحی) بود که روایی محتوایی آن ها توسط ۱۰ نفر از متخصصان تایید و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۹ و ۰.۹۲ محاسبه شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و آزمون های آمار توصیفی و استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندگانه، آزمون تی مستقل و تحلیل واریانس یک طرفه انجام گرفت.نتایج پژوهش نشان داد که بین آموزش های ضمن خدمت و مهارت تولید محتوای الکترونیکی معلمان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=۰.۶۸۷, p<۰.۰۱). آموزش های ضمن خدمت قادر به پیش بینی ۴۷.۲ درصد از واریانس مهارت های تولید محتوای الکترونیکی معلمان بودند. میزان مشارکت معلمان در آموزش ها نشان داد که ۶۳.۲ درصد آن ها کمتر از ۴۰ ساعت در طول سال تحصیلی در برنامه های مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت کرده اند. سطح مهارت های معلمان در ابعاد فنی (۲.۸۴ از ۵)، پداگوژیکی (۳.۱۲ از ۵) و طراحی (۲.۶۷ از ۵) در حد متوسط یا کمتر از متوسط ارزیابی شد. متغیرهای جمعیت شناختی نظیر سن (r=-۰.۴۲۳, p<۰.۰۱) و سابقه تدریس تاثیر معناداری بر این رابطه داشتند، در حالی که جنسیت تفاوت معناداری ایجاد نکرد.مهم ترین موانع شناسایی شده عبارت بودند از کمبود زمان کافی (۷۸.۹٪)، عدم تناسب زمان بندی دوره ها (۷۱.۲٪) و کمبود امکانات سخت افزاری و نرم افزاری (۶۸.۷٪). راهکارهای پیشنهادی شامل طراحی دوره های آموزشی تدریجی مطابق با سطح مهارت معلمان، تامین امکانات لازم، ایجاد سیستم پیگیری مستمر، انطباق محتوای آموزشی با نیازهای واقعی کلاس درس و ارائه تشویق های مناسب بود. این پژوهش ضرورت اتخاذ رویکردی جامع و چندوجهی برای توسعه مهارت های دیجیتال معلمان را تاکید می کند و نشان می دهد که موفقیت در این حوزه مستلزم هماهنگی بین سطوح مختلف سیستم آموزشی، بهبود زیرساخت ها و ایجاد فرهنگ یادگیری مداوم در میان معلمان است. نتایج این مطالعه می تواند برای سیاست گذاران آموزشی در طراحی و بهبود برنامه های آموزش ضمن خدمت و توسعه مهارت های فناورانه معلمان مفید واقع شود.

کلیدواژه ها:

آموزش ضمن خدمت ، تولید محتوای الکترونیکی ، مهارت های دیجیتال معلمان ، فناوری اطلاعات و ارتباطات ، توسعه حرفه ای معلمان ، آموزش مجازی