زنگ های تفریح یادگیرنده؛ طراحی اتمسفر حیاط مدرسه برای رشد اجتماعی و شناختی

در نظام های آموزشی سنتی، حیاط مدرسه غالبا فضایی خنثی و زنگ تفریح زمانی مرده برای «تخلیه انرژی» تلقی می شود که فاقد هرگونه کارکرد پداگوژیک هدفمند است. این نگرش تقلیل گرایانه، فرصت طلایی ۲۰ تا ۳۰ درصدی از زمان حضور دانش آموزان در مدرسه را نادیده می گیرد. مقاله حاضر با رویکردی تلفیقی میان اهداف معاونت آموزشی (رشد شناختی) و معاونت پرورشی (رشد اجتماعی-هیجانی)، به مفهوم سازی مجدد حیاط مدرسه به عنوان «کلاس درس بدون دیوار» می پردازد. با استناد به نظریه های یادگیری موقعیتی، هوش های چندگانه و روان شناسی محیطی، استدلال می شود که طراحی هوشمندانه اتمسفر حیاط – از دیوارنگاره های تعاملی تا بازی های کفی هدفمند – می تواند حیاط را به یک «محیط یادگیری غنی» تبدیل کند. پژوهش حاضر نشان می دهد که مداخله در فضای فیزیکی و فرهنگی زنگ تفریح، منجر به کاهش خشونت و قلدری (دغدغه پرورشی) و افزایش تمرکز و تثبیت آموخته های درسی (دغدغه آموزشی) می شود. در نهایت، راهکارهایی عملیاتی برای تبدیل زنگ تفریح از «زمان هرج ومرج» به «زمان رشد» ارائه می گردد که در آن بازی، جدی ترین ابزار یادگیری است.شوکت صیفوریلیسانس دینی و عربی از تربیت معلم علی ابن مهزیار معاون آموزشیزنگ های تفریح یادگیرنده؛ طراحی اتمسفر حیاط مدرسه برای رشد اجتماعی و شناختیلیلا حاجیان فروشانیرشته روان شناسی دانشگاه آزاد اسلامیمربی امور تربیتی یا مربی پرورشی مقطع متوسطه اول

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: حیاط پویا ، زنگ تفریح یادگیرنده ، روان شناسی محیطی ، بازی های آموزشی ، رشد اجتماعی ، طراحی فضای آموزشی ، معاونت پرورشی ، یادگیری غیررسمی.