سیاستگذاری آموزشی در ایران و نقش آن درارتقای کیفیت برنامهریزی درسی

سیاست گذاری آموزشی به عنوان فرآیند تصمیم گیری کلان و تخصیص ارزش ها در نظام تعلیم و تربیت، نقشی بنیادین در شکل دهی، هدایت و کیفیت بخشی به برنامه های درسی ایفا می کند. در ایران، این فرآیند با ویژگی هایی نظیر تمرکزگرایی شدید، دیوان سالاری گسترده و تاثیرپذیری از اسناد بالادستی همچون سند تحول بنیادین آموزش و پرورش شناخته می شود. این مقاله با رویکردی تحلیلی-انتقادی به بررسی تعامل میان سیاست گذاری آموزشی و برنامه ریزی درسی در بستر نظام آموزشی ایران می پردازد. هدف اصلی، واکاوی چگونگی ترجمه سیاست های کلان به برنامه های درسی عملیاتی و شناسایی چالش هایی است که مانع از تحقق کیفیت مطلوب در فرآیند یاددهی-یادگیری می شوند. یافته ها نشان می دهد که شکاف میان «برنامه درسی قصد شده» (سیاست ها) و «برنامه درسی اجرا شده» (واقعیت کلاس درس) ناشی از عواملی چون نادیده گرفتن عاملیت معلم، ضعف در زیرساخت های اجرایی، سلطه کنکور بر اهداف آموزشی و عدم توجه کافی به تفاوت های اقلیمی و فرهنگی در سیاست گذاری های تک نسخه ای است. ارتقای کیفیت برنامه ریزی درسی در ایران نیازمند گذار از سیاست گذاری دستوری و متمرکز به سمت الگوهای مشارکت جویانه، تمرکززدایی تدریجی و توانمندسازی مدارس به عنوان کانون اصلی تصمیم گیری تربیتی است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: سیاست گذاری آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، سند تحول بنیادین ، تمرکزگرایی ، کیفیت آموزشی ، نظام آموزشی ایران.