فرسودگی شغلی معلمان (Teacher Burnout) و راهکارهای خودمراقبتی

فرسودگی شغلی در میان معلمان، پدیده ای فراتر از خستگی معمول روزانه است؛ این یک سندرم روان شناختی پیچیده است که به عنوان واکنشی به استرس های مزمن بین فردی و هیجانی در محیط کار تعریف می شود. این وضعیت که با سه مولفه اصلی خستگی هیجانی، مسخ شخصیت و کاهش احساس کفایت شخصی شناخته می شود، نه تنها سلامت جسم و روان معلم را به مخاطره می اندازد، بلکه کیفیت آموزش و اتمسفر یادگیری کلاس را نیز به شدت تحت الشعاع قرار می دهد. مقاله حاضر با رویکردی آسیب شناسانه و چندبعدی، ابتدا به کالبدشکافی دقیق سندرم فرسودگی شغلی پرداخته و مکانیسم های نوروبیولوژیک استرس مزمن را در بدن معلم تحلیل می کند. سپس با گذار از تبیین علل به سوی ارائه راهکار، مجموعه ای از استراتژی های خودمراقبتی را در سطوح شناختی، هیجانی، فیزیکی و سازمانی ارائه می دهد. این پژوهش استدلال می کند که خودمراقبتی برای معلمان، یک امر لوکس یا خودخواهانه نیست، بلکه یک “ضرورت اخلاقی و حرفه ای” برای حفظ پایداری در سیستم آموزشی است. تمرکز بر بازآرایی شناختی، مدیریت مرزهای حرفه ای، تقویت هوش هیجانی و اصلاح سبک زندگی، از جمله محورهای اصلی راهکارهای پیشنهادی است. هدف نهایی، توانمندسازی معلمان برای تبدیل شدن از قربانیان سیستم به عاملان تغییر و احیای معنای درونی حرفه معلمی است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: فرسودگی شغلی معلمان ، سندرم ماسلاخ ، خودمراقبتی ، خستگی هیجانی ، مدیریت استرس ، تاب آوری معلم ، بهداشت روان در مدارس.