پهنه بندی خطر وقوع زمین لغزش و تحلیل فضایی ناپایداری سکونتگاه های روستایی شهرستان نهاوند با مدلLNRF

هدف: این تحقیق به بررسی عوامل موثر بر وقوع زمین لغزش و تحلیل فضایی سکونتگاه های روستایی می پردازد که در آن مدل (LNRF) با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی به کار گرفته شده است. محدوده موردمطالعه ازنظر تقسیمات سیاسی-اداری در جنوب استان همدان در شهرستان نهاوند و ازنظر زمین شناسی در دو زون سنندج-سیرجان و زاگرس رورانده واقع شده است. روش پژوهش: در ابتدا به بررسی سوابق رخداد زمین لغزش ها در شهرستان نهاوند بر اساس مطالعات میدانی، بررسی اسناد کتابخانه ای پرداخته شد که ۴۲ زمین لغزش شناسایی و تحلیل گردید. سپس نقشه های عوامل زمین محیطی شامل لیتولوژی، اقلیم، زمین ساخت، شیب و جهت شیب دامنه و کاربری اراضی تهیه شد. هر یک از عوامل زمین محیطی با زمین لغزش های رخ داده هم پوشانی داده شد و به بررسی و تحلیل زمین لغزش های رخ داده در هر یک از عوامل زمین محیطی پرداخته شد. در این پژوهش برای پهنه بندی خطر زمین لغزش ها از مدل LNRF با استفاده از نرم افزار GIS با تلفیق شش عامل زمین محیطی شامل: سنگ شناسی، کاربری اراضی، هم باران، فاصله از شکست های تکتونیکی مهم، شیب دامنه و جهت شیب دامنه ها نقشه پهنه بندی خطر زمین لغزش در سه کلاس پهنه خطر کم، متوسط و زیاد تهیه شد. در این خصوص تعداد ۴۲ لغزش شناسایی شده با شاخصی تحت عنوان ضریب صوری احتمال خطر وقوع حرکات دامنه ای (LNRF) نام گذاری گردید. این مقدار برای هر یک از عوامل دخیل در زمین لغزش ها محاسبه و پهنه بندی صورت گرفت. یافته ها: یافته های به دست آمده از مدل نشان می دهد که ۲۴ درصد از محدوده مطالعاتی و ۳۴ سکونتگاه روستایی در پهنه خطر زیاد قرار دارد که عمدتا محدود به دامنه های شمالی کوهستان گرین که دارای شیب بین ۱۵ تا ۳۰ درصد، رسوبات سطحی حساس (عمدتا رس) به زمین لغزش، نزدیکی به چشمه ها و آبراهه ها و نزدیک به عوارض ساختاری و گسل ها هستند. نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که مناطق با پتانسیل بالا در نقشه پهنه بندی خطر با محل وقوع زمین لغزش های رخ داده مطابقت دارد.

کلیدواژه ها:

Landslides ، GIS ، LNRF model ، hazard zonation ، rural settlements ، Nahavand ، Hamadan Province. ، زمین لغزش ، پهنه بندی ، سکونتگاه روستایی ، GIS ، LNRF ، نهاوند.