واکاوی مضامین بنیادین الگوی حکمرانی اسلامی در مدیریت شهری: شهر تهران

حکمرانی، علم سامان دهی و تنظیم روابط متقابل دولت و جامعه در دستیابی به اهداف متصور برای کشور، شهر یا سازمان است. بر این اساس هر جامعه، شهر یا سازمانی باید مبتنی بر اهداف، نوع روابط و ارزش ها و نگرش های خود، الگوی مطلوب و موثر حکمرانی را تبیین نماید. در این تحقیق تلاش شده تا به شیوه کیفی و با مصاحبه، عوامل، مولفه ها و شاخص های حکمرانی اسلامی در مدیریت شهری تهران از دیدگاه مدیران ارشد شهرداری، واکاوی و استخراج شود. این تحقیق با روش کیفی (تحلیل مضامین) و انجام مصاحبه های نیمه عمیق با تعداد سی نفر از خبرگان، مدیران، اساتید و کارشناسان متخصص در حوزه مرتبط با مسائل شهری انجام پذیرفته است. نتایج نشان می دهد که اصول، چارچوب و فرایندهای حکمرانی اسلامی در برخی مولفه ها، متفاوت از الگوهای رایج جهانی حکمرانی است. چارچوب الگوی حکمرانی اسلامی شهر تهران شامل هشت عامل اصلی مشارکت طلبی، شفافیت و کنترل فساد، ظرفیت سازی برای توسعه، قانون گرایی، رهبری و حرکت جهادی، انصاف و عدالت محوری، کارآیی (اثربخشی)، مسئولیت پذیری و پاسخگویی است. در الگوی حکمرانی اسلامی باید زمینه های تعمیق عقلانیت و تزکیه نفس، رشد اخلاق و معنویت گرایی دینی، تعالی و سعادت انسان، کمال مادی و معنوی و گسترش سبک زندگی اسلامی همراه با نشاط و ایمنی فراهم آید. همچنین بازوی اصلی حکمرانی اسلامی درباره رابطه حکومت و مردم، حداکثرسازی مشارکت شهروندان و استفاده از نظرهای آنها در حوزه های تصمیم سازی و تصمیم گیری و ایجاد شرایط مناسب برای توسعه و تعالی انسان است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی اسلامی ، مدیریت شهری ، توسعه پایدار ، عدالت و مشارکت شهروندی.