بررسی نسخه خطی قرآن کریم روستای کاشتر شهرستان کامیاران، تحلیل تاریخی، هنری، کدیکولوژیک و اجتماعی

نسخه خطی قرآن کریم روستای کاشتر، واقع در شهرستان کامیاران استان کردستان، یکی از گنجینه های نفیس و کم شناخته شده میراث فرهنگی-مذهبی ایران به شمار می رود که قدمتی حدود چهارصد سال دارد. این پژوهش با هدف بررسی همه جانبه این اثر، از روش شناسی ترکیبی شامل تحلیل کدیکولوژیک، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با نگهبانان و بزرگان محلی و بازدید میدانی از محل نگهداری نسخه استفاده کرده است. یافته ها حاکی از آن است که عوامل متعددی از جمله بهره گیری از مواد و فناوری های بومی (کاغذ دست ساز ضخیم و مرکب گیاهی)، شرایط اقلیمی مساعد منطقه و به ویژه نقش بی بدیل بافت اجتماعی و معنوی ساکنان محلی در قالب آیین ها و باورهای نهادینه شده، مهم ترین دلایل ماندگاری و حفظ این اثر در طول چهار قرن گذشته بوده اند. همچنین، مرمت اصولی نسخه در سال ۱۳۹۴ با رعایت استانداردهای بین المللی و نیز نصب ویترینی با قابلیت کنترل دما و رطوبت، زمینه ماندگاری آن برای آینده را فراهم ساخته است. این مقاله با ارائه تحلیل های تطبیقی و پیشنهادهای کاربردی، زمینه را برای مطالعات مشابه بر روی دیگر نسخه های خطی روستایی ایران فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

قرآن خطی ، کدیکولوژی ، مرمت نسخه های خطی ، میراث فرهنگی ، حفاظت مشارکتی ، روستای کاشتر.