تاثیر مهارت های ارتباطی معلم بر خودباوری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان

مهارت های ارتباطی معلم به عنوان یکی از مولفه های اساسی شایستگی های حرفه ای معلمان، نقشی تعیین کننده در شکل گیری فضای روانی اجتماعی کلاس درس، کیفیت تعاملات آموزشی و در نهایت رشد همه جانبه دانش آموزان ایفا می کند. در نظام های آموزشی نوین، معلم صرفا انتقال دهنده دانش نیست، بلکه به عنوان تسهیل گر یادگیری، الگوی رفتاری و عامل انگیزشی، از طریق ارتباط موثر کلامی و غیرکلامی می تواند بر نگرش ها، باورها و عملکرد تحصیلی دانش آموزان تاثیر عمیق بگذارد. خودباوری دانش آموزان، که به معنای باور فرد به توانایی ها، شایستگی ها و قابلیت های خویش در مواجهه با مسائل آموزشی و زندگی است، یکی از مهم ترین عوامل روان شناختی موثر بر پیشرفت تحصیلی محسوب می شود و به شدت تحت تاثیر نحوه تعامل معلم با دانش آموز قرار دارد.پژوهش ها نشان می دهند که معلمانی که از مهارت های ارتباطی قوی برخوردارند، از جمله گوش دادن فعال، همدلی، احترام متقابل، بازخورد سازنده، تشویق به موقع و استفاده مناسب از زبان بدن، قادرند محیطی امن، حمایتگر و انگیزه بخش ایجاد کنند. چنین فضایی زمینه ساز افزایش احساس ارزشمندی، امنیت روانی و خودباوری در دانش آموزان می شود و آنان را به مشارکت فعال در فرایند یادگیری ترغیب می کند. در مقابل، ضعف در مهارت های ارتباطی معلم می تواند موجب اضطراب تحصیلی، کاهش اعتمادبه نفس، افت انگیزه و در نهایت کاهش عملکرد تحصیلی دانش آموزان شود.از سوی دیگر، عملکرد تحصیلی دانش آموزان تنها نتیجه توانایی های شناختی آنان نیست، بلکه متاثر از عوامل عاطفی، اجتماعی و ارتباطی نیز می باشد. تعامل مثبت و سازنده معلم با دانش آموزان، از طریق ایجاد انتظارات مثبت، تقویت تلاش ها و توجه بهفی، اجتماعی و ارتباطی نیز می باشد. تعامل مثبت و سازنده معلم با دانش آموزان، از طریق ایجاد انتظارات مثبت، تقویت تلاش ها و توجه به تفاوت های فردی، می تواند یادگیری موثر، عمیق و پایدار را تسهیل کند. مهارت های ارتباطی معلم، به ویژه در دوره های حساس تحصیلی، نقش کلیدی در شکل گیری نگرش مثبت نسبت به مدرسه، یادگیری و توانایی های فردی دانش آموزان دارد و به طور غیرمستقیم باعث بهبود نتایج آموزشی و پیشرفت تحصیلی آنان می شود.در مجموع، می توان گفت که توجه به تقویت مهارت های ارتباطی معلمان، نه تنها یک ضرورت حرفه ای، بلکه راهبردی موثر برای ارتقای خودباوری، انگیزش تحصیلی و عملکرد آموزشی دانش آموزان در نظام تعلیم و تربیت است. سرمایه گذاری در آموزش و توسعه این مهارت ها می تواند به بهبود کیفیت آموزش، تحقق یادگیری فعال و پرورش دانش آموزانی خودباور، توانمند و موفق منجر شود.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی معلم ، خودباوری دانش آموزان ، عملکرد تحصیلی ، تعامل معلم و دانش آموز ، یادگیری موثر ، انگیزش تحصیلی