نیازسنجی آموزشی دبیران بر اساس شکاف عملکردی در نتایج آزمون های استاندارد

نیازسنجی آموزشی دبیران یکی از ارکان اساسی در بهبود کیفیت نظام آموزشی و ارتقای صلاحیت های حرفه ای معلمان به شمار می رود. هدف از این پژوهش، شناسایی و تحلیل نیازهای آموزشی دبیران بر اساس شکاف عملکردی موجود میان وضعیت مطلوب و وضعیت موجود در نتایج آزمون های استاندارد است. بدین منظور، ابتدا مفاهیم «آموزش ضمن خدمت»، «شکاف عملکردی» و «ارزشیابی مبتنی بر استاندارد» مورد بررسی قرار گرفت و سپس با استفاده از داده های حاصل از نتایج آزمون های استاندارد دانش آموزان، نقاط ضعف عملکردی مرتبط با شیوه تدریس، طراحی آموزشی و ارزشیابی عملکرد دبیران مشخص شد. تحلیل داده ها نشان داد که در بسیاری از موارد، ضعف های مشاهده شده در عملکرد دانش آموزان به کمبود مهارت های آموزشی و یا به روزرسانی ناکافی دانش تخصصی دبیران بازمی گردد.پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی بهره گرفته و از ابزارهایی همچون پرسش نامه نیازسنجی، تحلیل محتوا و بررسی کارنامه عملکردی در آزمون های استاندارد استفاده کرده است. نتایج نشان می دهد بین سطح تسلط دبیران بر راهبردهای نوین تدریس، استفاده از فناوری های آموزشی، و توانایی طراحی ارزشیابی های خلاقانه با میانگین عملکرد دانش آموزان در آزمون های استاندارد، رابطه معناداری وجود دارد. همچنین داده ها حاکی از آن است که بسیاری از دبیران در حوزه های مهارت محور نظیر تحلیل خطاهای یادگیری، به کارگیری بازخورد موثر، و استفاده از داده های ارزشیابی برای اصلاح آموزش نیاز آموزشی فراوانی دارند.بر اساس مدل «شکاف عملکردی»، نیازهای آموزشی دبیران زمانی معنا می یابد که فاصله بین عملکرد واقعی و عملکرد توقعی به صورت عینی و مبتنی بر شواهد داده ای قابل اندازه گیری باشد. بدین ترتیب، رویکرد این تحقیق بر نیازسنجی مبتنی بر داده (Data-Driven Needs Assessment) استوار است که از نتایج معتبر آزمون های استاندارد به عنوان شاخص کلیدی برای تعیین اولویت های آموزشی معلمان بهره می گیرد.یافته ها پیشنهاد می کنند که برنامه ریزی آموزشی دبیران باید به جای رویکرد سنتی عمومی و یکسان، بر اساس تحلیل دقیق شکاف های عملکردی اختصاصی هر منطقه، رشته تحصیلی و سطح تحصیلی طراحی شود. این نوع نیازسنجی می تواند به ارتقای کارایی نظام آموزشی، افزایش انگیزش دبیران برای توسعه حرفه ای، و بهبود نتایج تحصیلی دانش آموزان بینجامد.در نهایت، پژوهش تاکید دارد که هم راستا کردن سیاست های توانمندسازی دبیران با داده های واقعی عملکرد آموزشی، موجب اصلاح فرایندهای آموزش، افزایش عدالت آموزشی، و حرکت به سوی نظام یاددهی-یادگیری مبتنی بر شواهد می شود. این مدل نیازسنجی داده محور، نه تنها ضعف ها و قوت های دبیران را نمایان می سازد بلکه می تواند مبنایی علمی برای طراحی کارگاه های هدفمند، بازآموزی تخصصی، و بهبود مستمر انگیزه و کیفیت تدریس دبیران باشد.

کلیدواژه ها:

نیازسنجی آموزشی ، دبیران ، شکاف عملکردی ، آزمون های استاندارد ، تحلیل داده های آموزشی ، توسعه حرفه ای معلمان ، آموزش مبتنی بر شواهد ، بهبود کیفیت تدریس