بررسی رابطه بین سبک رهبری معلم و بروز ناهنجاری های شخصیتی در دانش آموزان مقطع ابتدایی

رشد شخصیت کودکان در دوران ابتدایی از مهم ترین و حساس ترین مراحل رشد روانی–اجتماعی انسان به شمار می آید و مدرسه، به ویژه معلم، نقشی تعیین کننده در شکل گیری یا تعدیل ویژگی های شخصیتی دانش آموزان ایفا می کند. سبک رهبری معلم به عنوان الگوی غالب تعامل، هدایت و مدیریت کلاس، می تواند پیامدهای عمیقی بر رفتار، هیجان و سلامت روان دانش آموزان داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک رهبری معلم و بروز ناهنجاری های شخصیتی در دانش آموزان مقطع ابتدایی انجام شده است.این مطالعه بر این فرض استوار است که سبک های رهبری معلمان، از جمله سبک رهبری مقتدرانه (دموکراتیک)، آمرانه (اقتدارگرا)، سهل گیرانه و بی تفاوت، هر یک به شیوه ای متفاوت بر سازگاری یا ناسازگاری شخصیتی دانش آموزان تاثیر می گذارند. سبک رهبری مطلوب می تواند موجب تقویت عزت نفس، خودکنترلی، مسئولیت پذیری و روابط اجتماعی سالم در کودکان شود، در حالی که سبک های نامناسب ممکن است زمینه ساز بروز ناهنجاری های شخصیتی نظیر پرخاشگری، اضطراب، گوشه گیری، نافرمانی، بی اعتمادی، ضعف در همدلی و مشکلات رفتاری پایدار شود.روش پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی بوده و جامعه آماری آن را دانش آموزان مقطع ابتدایی و معلمان آنان تشکیل می دهد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسش نامه های استاندارد سنجش سبک رهبری معلم و مقیاس های ارزیابی ناهنجاری های شخصیتی کودکان است. داده ها با استفاده از روش های آماری مناسب مورد تحلیل قرار گرفت تا شدت و جهت رابطه بین متغیرها مشخص شود.یافته های پژوهش نشان داد که بین سبک رهبری معلم و میزان بروز ناهنجاری های شخصیتی دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد. به گونه ای که سبک رهبری دموکراتیک با کاهش ناهنجاری های شخصیتی و بهبود سازگاری روانی–اجتماعی دانش آموزان همراه بوده است، در حالی که سبک های آمرانه، سهل گیرانه و بی تفاوت با افزایش مشکلات رفتاری و شخصیتی در کودکان ارتباط مثبت داشته اند. این نتایج بر اهمیت نقش معلم به عنوان رهبر آموزشی و تربیتی تاکید می کند.در مجموع، نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های آموزش حرفه ای معلمان، ارتقای سبک های رهبری اثربخش در محیط های آموزشی و پیشگیری از شکل گیری ناهنجاری های شخصیتی در دوران حساس کودکی فراهم آورد. توجه به ابعاد روان شناختی رهبری معلم، نه تنها کیفیت تعاملات کلاسی را بهبود می بخشد، بلکه نقش موثری در تامین سلامت روان و رشد متعادل شخصیت دانش آموزان ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

سبک رهبری معلم ، ناهنجاری های شخصیتی ، دانش آموزان ابتدایی ، سلامت روان ، رفتارهای ناسازگار ، مدیریت کلاس ، رشد شخصیت کودک