بررسی تطبیقی قیام امام حسین و قیام های ضد اموی: از عاشورا تا قیام زید بن علی

قیام امام حسین در سال ۶۱ هجری قمری، یکی از نقاط عطف مهم تاریخ اسلام و نماد مقاومت اخلاقی، دینی و سیاسی در برابر ظلم و فساد حکومت اموی به شمارمی آید. این حرکت، نه تنها ابعاد سیاسی و اجتماعی گسترده ای داشت، بلکه در اصول اخلاقی و دینی مانند عدالت خواهی، اصلاح امت اسلامی و پایبندی به حق ریشه داشت. با وجود این در همان دوران و پس از آن، قیام های دیگری علیه امویان شکل گرفت که اهداف، روش ها و نتایج متفاوتی داشتند و از نظر برخی ویژگی ها با قیام حسینی شباهت و تفاوت نشان می دادند. این پژوهش با روش تحلیلی تاریخی و رویکرد تطبیقی به بررسی قیام های حره، عبدالله بن زبیر، توابین، مختار ثقفی و زیدبن علی پرداخته و آنها را از منظر اهداف سیاسی، انگیزه های مذهبی، ساختار رهبری، استراتژی های مبارزاتی و پیامدهای تاریخی با قیام امام حسین مقایسه کرده است. یافته ها نشان داد که گرچه همه این قیام ها علیه ظلم اموی بودند، اما تنها قیام عاشورا بر مبنای اصلاح امت و شهادت آگاهانه شکل گرفت و الهام بخش نسل های بعدی شد.

کلیدواژه ها:

قیام امام حسین ، امویان ، قیام حره ، قیام مختار ، قیام زید