افزایش انگیزه مشارکت در فعالیت های گروهی کلاس آنلاین با به کارگیری مکانیسم های بازی وارسازی

با گسترش آموزش های مجازی، یکی از چالش های اصلی معلمان، کاهش مشارکت فعال و تعامل موثر دانش آموزان در فعالیت های گروهی کلاس های آنلاین است. این مسئله می تواند به کاهش عمق یادگیری و احساس انزوای تحصیلی منجر شود. این اقدام پژوهی با هدف افزایش انگیزه و کیفیت مشارکت دانش آموزان در کارهای گروهی محیط مجازی، از طریق طراحی و اجرای یک بستر بازی وارشده (Gamified) انجام شد. جامعه آماری این پژوهش، ۳۷۷ دانش آموز دوره ابتدایی بودند که به دلیل ماهیت کلان اقدام، یک کلاس ۳۴ نفره به طور هدفمند برای اجرای دقیق تر مداخله انتخاب شدند. چارچوب روش شناسی، اقدام پژوهی مشارکتی در قالب دو چرخه کامل (تشخیص، برنامه ریزی، اجرا، ارزیابی و بازاندیشی) بود. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های سنجش انگیزه مشارکت، چک لیست های مشاهده ساختاریافته از تعاملات در پلتفرم شاد، تحلیل آمارهای مشارکت (مانند تعداد پیام های مرتبط، ارسال فایل) و مصاحبه گروه های کانونی با دانش آموزان بود. مداخله اصلی، طراحی و استقرار سیستم «جنگل دانایی» با مولفه های بازی وارسازی مانند امتیاز، نشان ها، تابلو افتخارات و چالش های مرحله ای متناسب با اهداف درسی بود. یافته های کمی و کیفی پس از دو ماه اجرا حاکی از افزایش ۴۰ درصدی میانگین مشارکت در تکالیف گروهی، بهبود ۳۵ درصدی کیفیت محتوای تولیدشده گروهی و افزایش معنادار نمرات انگیزه درونی دانش آموزان بود. همچنین جو کلاس از حالت انفعالی به تعاملی و رقابتی-همکارانه تغییر یافت. نتایج نشان داد که بازی وارسازی، با ایجاد چارچوبی لذت بخش، هدفمند و مبتنی بر بازخورد سریع، می تواند به عنوان یک راهبرد قدرتمند برای غلبه بر موانع روان شناختی و فنی مشارکت در فضای مجازی عمل کند. بر اساس این یافته ها، ادغام تدریجی عناصر بازی در طراحی آموزش های ترکیبی و آنلاین پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

بازی وارسازی ، مشارکت گروهی ، کلاس آنلاین ، انگیزه یادگیری ، اقدام پژوهی ، آموزش مجازی.