تحلیل نیازهای حرفه ای معلمان آموزش و پرورش استثنایی در دوره های ضمن خدمت

این مقاله به بررسی عمیق و نظام مند نیازهای حرفه ای معلمان آموزش و پرورش استثنایی در دوره های ضمن خدمت می پردازد و با استفاده از روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) و نمونه ای متشکل از ۳۲۰ معلم آموزش استثنایی، ۴۵ مدیر آموزشی، و ۳۵ کارشناس برنامه ریزی درسی، به تحلیل نیازهای آموزشی، حمایتی، و توسعه ای این گروه تخصصی از معلمان پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که نیازهای حرفه ای معلمان آموزش استثنایی در دوره های ضمن خدمت، نظام پیچیده ای از نیازهای دانشی، مهارتی، نگرشی، و حمایتی را در بر می گیرد که در پنج حوزه اصلی قابل دسته بندی هستند: نیازهای مرتبط با دانش تخصصی معلولیت ها و اختلالات، نیازهای مربوط به راهبردهای آموزشی و تربیتی تطبیقی، نیازهای مدیریتی و کلاس داری در محیط های فراگیر و ویژه، نیازهای مرتبط با همکاری بین حرفه ای و خانوادگی، و نیازهای عاطفی-روانشناختی و خودمراقبتی. تحلیل داده ها حاکی از آن است که دوره های ضمن خدمت فعلی اغلب نتوانسته اند به طور موثر به این نیازها پاسخ دهند و شکاف قابل توجهی بین محتوای ارائه شده و نیازهای واقعی معلمان وجود دارد. مقاله حاضر پس از شناسایی چالش های موجود در طراحی و اجرای دوره های ضمن خدمت، چارچوبی جامع برای نیازسنجی، طراحی، اجرا، و ارزشیابی دوره های توسعه حرفه ای معلمان آموزش استثنایی ارائه می نماید که بر اصول فردی سازی، زمینه محوری، تداوم، و مشارکت استوار است. در خاتمه، با ارائه پیشنهادات کاربردی برای سیاست گذاران، برنامه ریزان، و مدیران آموزشی، بر ضرورت تحول در رویکرد به توسعه حرفه ای معلمان آموزش استثنایی از مدل متمرکز و یکسان ساز به سوی مدل منعطف، پاسخگو، و مبتنی بر نیاز تاکید شده است.

کلیدواژه ها:

استثنایی ، آموزش ، پرورش ، معلمان ، نیازهای حرفه ای