نقش معلم در کاهش افت تحصیلی و بی انگیزگی دانش آموزان نوجوان

افت تحصیلی و بی انگیزگی تحصیلی از مهم ترین دغدغه های نظام آموزشی در دوره ی متوسطه به شمار می روند؛ زیرا این مرحله از آموزش، مقطع شکل گیری هویت تحصیلی، ارزش های شخصی و نگرش دانش آموز نسبت به یادگیری است. پژوهش ها حاکی از آن است که عوامل متعددی از جمله ساختار مدرسه، شیوه های تدریس، فشارهای ارزشیابی و روابط عاطفی میان معلم و دانش آموز در بروز یا کاهش این پدیده نقش دارند. در میان این عوامل، نقش معلم به عنوان موثرترین عنصر انسانی نظام آموزشی، جایگاهی محوری دارد.هدف این پژوهش، بررسی نقش معلمان در کاهش افت تحصیلی و ارتقای انگیزش نوجوانان در مدارس متوسطه است. بر اساس تحلیل منابع نظری و یافته های پژوهش های میدانی، مشخص شد که شیوه تعامل معلم با دانش آموز، سبک تدریس، نحوه ی بازخورددهی، و توانایی در ایجاد فضای امن و عاطفی در کلاس درس از مهم ترین متغیرهای موثر بر حفظ انگیزه تحصیلی و پیشگیری از افت تحصیلی هستند.نتایج نشان می دهد که معلمانی که از رویکردهای یادگیر محور، رابطه محور و انگیزشی استفاده می کنند، با ایجاد احساس ارزشمندی، افزایش خودکارآمدی و تقویت حس تعلق تحصیلی در دانش آموزان، می توانند به بهبود عملکرد تحصیلی و کاهش دل زدگی از درس بینجامند. در مقابل، سبک های تدریس اقتدارگرایانه، بی توجهی به تفاوت های فردی و فقدان ارتباط حمایتی، موجب کاهش درگیری شناختی و عاطفی دانش آموز با فرایند یادگیری می شود.بر این مبنا، توانمندسازی معلمان در حوزه ی مهارت های ارتباطی، آگاهی هیجانی و راهبردهای انگیزشی، شرط اساسی در ارتقای کیفیت آموزش و تحقق اهداف تربیتی مدارس است. این مطالعه پیشنهاد می کند که برنامه های آموزشی و سیاست های مدرسه ای با محوریت تقویت نقش تربیتی معلمان طراحی شده و از رویکردهای تک بعدی صرفا شناختی فاصله گرفته شود.

کلیدواژه ها:

معلم ، انگیزش تحصیلی ، افت تحصیلی ، نوجوانان ، رابطه آموزشی ، آموزش متوسطه