مقایسه تاثیر ارزشیابی توصیفی و ارزشیابی نمره ای بر انگیزش یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تاثیر دو الگوی ارزشیابی توصیفی (کیفی-توصیفی) و ارزشیابی نمره ای (کمی-سنتی) بر انگیزش یادگیری دانش آموزان پایه سوم ابتدایی انجام شد. روش پژوهش شبه تجربی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمام دانش آموزان پایه سوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۱۳۲ نفر (۶۶ نفر گروه آزمایشی با ارزشیابی توصیفی و ۶۶ نفر گروه کنترل با ارزشیابی نمره ای) به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس انگیزش تحصیلی هارتر (۱۹۸۱)، مقیاس شایستگی ادراک شده هارتر (۱۹۸۲)، پرسشنامه اضطراب امتحان کودکان (نسخه فارسی احدی و همکاران، ۱۳۸۷)، چک لیست مشاهده رفتارهای انگیزشی و مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که ارزشیابی توصیفی به طور معناداری η²=۰/۳۱,p<۰.۰۱) تا ۰.۴۳) انگیزش درونی، شایستگی ادراک شده، لذت از یادگیری و مشارکت کلاسی را افزایش و اضطراب امتحان را کاهش می دهد. تحلیل تم مصاحبه ها پنج تم اصلی «احساس پیشرفت و شایستگی»، «کاهش ترس از شکست»، «لذت از فعالیت های کلاسی»، «رابطه حمایتی با معلم» و «تمرکز بر فرایند یادگیری» را استخراج کرد. نتایج بر ضرورت اجرای کامل و اصولی ارزشیابی توصیفی در دوره ابتدایی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی توصیفی ، ارزشیابی نمره ای ، انگیزش درونی ، شایستگی ادراک شده ، اضطراب امتحان ، دانش آموزان ابتدایی