نقش فضای مجازی در عملکرد تحصیلی، هویت یابی و سلامت روان دانش آموزان با تاکید بر تعامل خانواده و مدرسه

گسترش فضای مجازی و نفوذ آن در نظام آموزشی، ابعاد مختلف تربیتی، تحصیلی و روان شناختی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار داده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش فضای مجازی در عملکرد تحصیلی، شکل گیری هویت و سلامت روان دانش آموزان و با تاکید بر جایگاه حمایت اجتماعی در بستر آموزش مجازی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسنادی مطالعات علمی مرتبط در حوزه آموزش، روان شناسی تربیتی و علوم اجتماعی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که استفاده گسترده و کنترل نشده از فضای مجازی می تواند موجب افت تمرکز، کاهش انگیزش تحصیلی و تضعیف عملکرد آموزشی دانش آموزان، به ویژه در دوره ابتدایی شود. همچنین فضای مجازی نقشی دوگانه در فرآیند شکل گیری هویت ایفا می کند؛ به گونه ای که در صورت فقدان هدایت تربیتی، می تواند به تزلزل هویت و سردرگمی ارزشی بینجامد، اما در شرایط مدیریت شده، بستری برای خودشناسی، تعامل اجتماعی و تقویت هویت فردی و اجتماعی فراهم می سازد. نتایج همچنین حاکی از آن است که حمایت اجتماعی خانواده، معلمان و مدرسه در فضای تدریس مجازی، نقش مهمی در ارتقای سلامت روان، کاهش اضطراب و افزایش سازگاری روان شناختی دانش آموزان دارد. بر این اساس، مدیریت آگاهانه فضای مجازی همراه با تقویت حمایت اجتماعی، شرط اساسی در بهبود عملکرد تحصیلی، سلامت روان و رشد هویتی دانش آموزان در عصر آموزش دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

فضای مجازی ، عملکرد تحصیلی ، هویت دانش آموزان ، حمایت اجتماعی ، سلامت روان ، آموزش مجازی