نقش مدرسه در شکل گیری هویت چند لایه دانش آموزان

هویت دانش آموزان پدیده ای پیچیده، پویا و چندلایه است که در تعامل مستمر میان ویژگی های فردی و بسترهای اجتماعی شکل می گیرد. در این میان، مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای تربیتی و اجتماعی، نقشی تعیین کننده در جهت دهی و سامان دهی لایه های مختلف هویت دانش آموزان ایفا می کند. هدف این پژوهش، تبیین و تحلیل نقش مدرسه در شکل گیری هویت چندلایه دانش آموزان با تاکید بر ابعاد آموزشی، تربیتی، اجتماعی، عاطفی، فرهنگی و تعاملی است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–توصیفی و با بهره گیری از منابع نظری داخلی و خارجی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که هویت دانش آموزان حاصل تعامل پیچیده میان برنامه درسی رسمی، برنامه درسی پنهان، سبک تعامل معلمان، روابط همسالان، فضای فرهنگی مدرسه و فرصت های گفت وگوی هویتی است. نتایج تحلیل حاکی از آن است که مدارس می توانند، بسته به نحوه سازمان دهی این عناصر، یا زمینه ساز انسجام هویت چندلایه و احساس تعلق پایدار شوند یا به تعارض و گسست هویتی دامن بزنند. همچنین مشخص شد که برنامه درسی پنهان و کیفیت روابط انسانی در مدرسه، در بسیاری از موارد تاثیری عمیق تر از محتوای رسمی آموزشی بر شکل گیری لایه های اجتماعی و عاطفی هویت دارند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت بازاندیشی در سیاست های آموزشی، توانمندسازی معلمان و طراحی محیط های یادگیری مشارکتی تاکید می کند تا مدرسه بتواند نقش موثرتری در پرورش هویت منسجم، پویا و چندبعدی دانش آموزان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

هویت چندلایه ، مدرسه ، برنامه درسی پنهان ، تعامل معلم و دانش آموز ، روابط همسالان