مرور کیفی تجارب مدیران مدارس از رهبری آموزشی

رهبری آموزشی به عنوان عاملی کلیدی در اثربخشی مدرسه شناخته می شود؛ با این حال، درک چندوجهی و مبتنی بر واقعیت از چگونگی تجربه آن توسط مدیران مدارس در بافت عملیاتی پیچیده، نیازمند پژوهش های کیفی است. این مقاله با هدف سنتز نظام مند تجارب مدیران مدارس از رهبری آموزشی و با استفاده از روش مرور کیفی سنتزی انجام شده است. بدین منظور، ۲۴ مطالعه کیفی منتشرشده در بازه سال های ۱۳۹۸-۱۴۰۲ (منابع فارسی) و ۲۰۱۸-۲۰۲۳ (منابع انگلیسی) بر اساس معیارهای مشخص، انتخاب و با به کارگیری تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های این سنتز، در قالب چهار مضمون اصلی سازمان یابی شد: ۱) رهبری به مثابه عاملیت تغییر و بهبود مستمر که بر ایجاد چشمانداز، نوآوری آموزشی و مدیریت هوشمندانه مقاومت تاکید دارد؛ ۲) رهبری رابطه محور که بنیان خود را بر توسعه اعتماد، ارتباط موثر با ذی نفعان و توجه به رشد حرفه ای معلمان استوار می کند؛ ۳) چالش های بافت محور شامل محدودیت منابع، انتظارات متعارض و فشار نظام های پاسخگویی استانداردشده؛ و ۴) راهبردهای انطباقی و تاب آورانه مدیران مانند رهبری اقتضایی، بسیج سرمایه اجتماعی و توسعه تاب آوری فردی. نتایج نشان می دهد رهبری آموزشی در عمل، پدیده ای پویا و مبتنی بر ایجاد تعادل میان آرمان های تحول گرا و الزامات عملی در میدانی از محدودیت هاست. این مطالعه بر ضرورت بازنگری در برنامه های توسعه حرفه ای مدیران با تمرکز بر مهارت های انطباقی و نیز توجه سیاست گذاران به کاهش موانع ساختاری برای افزایش عاملیت مدیران تاکید می ورزد.کلمات کلیدی: رهبری آموزشی، تجربه مدیران، مرور کیفی سنتزی، تحلیل مضمون، چالش های بافت محور، راهبردهای انطباقی.

کلیدواژه ها:

رهبری آموزشی ، تجربه مدیران ، مرور کیفی سنتزی ، تحلیل مضمون ، چالش های بافت محور ، راهبردهای انطباقی.