فراتحلیل نقش فناوری های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری و بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پیشرفت های سریع در حوزه هوش مصنوعی، چشمانداز آموزش را با ارائه فناوری هایی برای یادگیری شخصی شده دگرگون ساخته است. این پژوهش با هدف تعیین تاثیر فناوری های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی بر شخصی سازی یادگیری و بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، به روش فراتحلیل نظام مند انجام شد. جامعه آماری پژوهش، شامل ۴۷ مطالعه تجربی (۱۵ مطالعه فارسی زبان و ۳۲ مطالعه انگلیسی زبان) منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ (معادل ۲۰۱۹-۲۰۲۴) بود که بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص، انتخاب و داده های آن ها با استفاده از مدل اثرات تصادفی ترکیب شد. یافته ها نشان دهنده اندازه اثر مثبت و متوسط (۶۲/۰ = g) این فناوری ها بر پیشرفت تحصیلی بود. تحلیل زیرگروه ها حاکی از آن بود که سیستم های آموزشی هوشمند، در مقایسه با سایر انواع، بیشترین تاثیر را داشته اند. همچنین، اثربخشی این فناوری ها در مقاطع تحصیلی بالاتر (متوسطه دوم) و در مداخلات بلندمدت به طور معناداری بیشتر بود. مکانیسم اصلی تاثیر از طریق تشخیص خودکار سطح دانش، ارائه بازخورد تطبیقی و انعطاف پذیری در مسیر و سرعت یادگیری تحقق می یابد. نتایج این فراتحلیل موید پتانسیل قابل توجه هوش مصنوعی در تحقق عدالت آموزشی از مسیر توجه به تفاوت های فردی است. با این حال، موفقیت این فناوری ها وابسته به عواملی همچون طراحی آموزشی هوشمند، آماده سازی معلمان و ادغام اثربخش آن ها در اکوسیستم کلاس درس است. پیشنهاد می شود سیاست گذاران و مربیان با درنظرگرفتن این عوامل زمینه ساز، بستری برای بهره گیری مسئولانه و موثر از این فناوری های نوظهور فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی در آموزش ، یادگیری شخصی شده ، پیشرفت تحصیلی ، فراتحلیل ، سیستم آموزشی هوشمند ، دانش آموزان.