مرور نقادانه تاثیرات رسانه های دیجیتال و شبکه های اجتماعی بر تمرکز و یادگیری دانش آموزان

عنوان : مرور نقادانه تاثیرات رسانه های دیجیتال و شبکه های اجتماعی بر تمرکز و یادگیری دانش آموزاننویسنده : گسترش فراگیر رسانه های دیجیتال و شبکه های اجتماعی، تاثیرات عمیقی بر زندگی دانش آموزان داشته و تمرکز و یادگیری آنان را به موضوعی بحث برانگیز تبدیل کرده است. این مقاله با هدف ارائه یک مرور نقادانه ساختاریافته از پژوهش های جدید (۲۰۱۸-۲۰۲۴) در این حوزه، به تحلیل دوگانه تاثیرات مثبت و منفی این فناوری ها می پردازد. از یک سو، شواهد نشان می دهد الگوهای استفاده بی قاعده و چندوظیفگی دیجیتال با کاهش تمرکز پایدار، تضعیف حافظه فعال، افزایش حواس پرتی و افت عملکرد تحصیلی مرتبط است (آنکافر و همکاران، ۲۰۱۷؛ تقوایی و همکاران، ۱۴۰۰). از سوی دیگر، در صورت استفاده هدفمند، این ابزارها می توانند بستری برای یادگیری مشارکتی، دسترسی به منابع غنی، شخصی سازی آموزش و پرورش سواد دیجیتال فراهم کنند (گرینهاو و لوین، ۲۰۱۶؛ ژنگ و همکاران، ۲۰۲۰). تحلیل نقادانه ادبیات حاکی از آن است که رابطه بین رسانه های دیجیتال و فرآیندهای شناختی خطی نیست و به شدت تحت تاثیر عوامل واسطه ای چون کیفیت استفاده، مهارت های خودتنظیمی، محتوای مصرفی و زمینه فرهنگی-اجتماعی قرار دارد. بنابراین، به جای نگاه مطلق گرایانه، نیازمند رویکردی متعادل هستیم که ضمن شناسایی ریسک ها، بر به کارگیری راهبردهای آموزشی برای توانمندسازی دانش آموزان تاکید کند. در پایان، راهکارهایی چون گنجاندن آموزش سواد دیجیتال انتقادی و مهارت های مدیریت توجه در برنامه درسی، طراحی محیط های یادگیری مقاوم در برابر حواس پرتی و انجام پژوهش های طولی و مداخله ای بیشتر پیشنهاد شده است..

کلیدواژه ها:

رسانه های دیجیتال ، شبکه های اجتماعی ، تمرکز ، یادگیری ، دانش آموزان ، مرور نقادانه ، چندوظیفگی ، سواد دیجیتال.