بررسی چگونگی انگیزش دانش آموزان برای یادگیری

انگیزش یادگیری یکی از بنیادی ترین مولفه های موفقیت تحصیلی دانش آموزان محسوب می شود که نقش تعیین کننده ای در جهت دهی رفتارهای یادگیری، میزان تلاش، پایداری در برابر دشواری ها و کیفیت عملکرد تحصیلی آنان ایفا می کند. در نظام های آموزشی معاصر، تمرکز صرف بر انتقال دانش بدون توجه به سازوکارهای انگیزشی، موجب کاهش علاقه، افت تحصیلی و افزایش بی تفاوتی آموزشی در میان دانش آموزان شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی انگیزش دانش آموزان برای یادگیری، به تحلیل ابعاد درونی و بیرونی انگیزش و نقش عوامل فردی، آموزشی و محیطی در شکل گیری و تقویت آن می پردازد. در این مقاله، انگیزش یادگیری به عنوان پدیده ای چندبعدی و پویا در نظر گرفته شده که تحت تاثیر تعامل معلم، محتوای آموزشی، روش های تدریس، ارزشیابی، جو کلاس و نیازهای روان شناختی اساسی دانش آموزان قرار دارد. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای رویکردهای نوین انگیزشی، به ویژه نظریه خودتعیین گری، شکل گرفته و تلاش شده است پیوند میان نیاز به خودمختاری، شایستگی و ارتباط با فرآیند یادگیری دانش آموزان تبیین شود. روش پژوهش از نوع تحلیلی–توصیفی بوده و با بهره گیری از مطالعات داخلی معتبر، الگوهای رایج انگیزش در محیط های آموزشی ایران بررسی شده است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که رویکردهای معلم محور سنتی، در مقایسه با روش های یادگیرنده محور، تاثیر کمتری بر انگیزش پایدار دانش آموزان دارند و توجه به نیازهای روان شناختی آنان می تواند سطح درگیری تحصیلی و یادگیری معنادار را افزایش دهد. نتایج این پژوهش می تواند راهنمایی علمی برای معلمان، برنامه ریزان درسی و سیاست گذاران آموزشی در جهت طراحی محیط های یادگیری انگیزش محور فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

انگیزش یادگیری ، دانش آموزان ، خودتعیین گری ، نقش معلم ، یادگیری معنادار