اثربخشی آموزش مهارت های ارتباطی معلم محور بر ارتقای تعاملات اجتماعی دانش آموزان دوره ابتدایی

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مهارت های ارتباطی معلم محور بر ارتقای تعاملات اجتماعی دانش آموزان دوره ابتدایی است. تعاملات اجتماعی موثر، یکی از مولفه های اساسی رشد همه جانبه دانش آموزان محسوب می شود و نقش معلم به عنوان الگو، تسهیل گر و هدایت گر ارتباطات کلاسی در شکل گیری این تعاملات انکارناپذیر است. این پژوهش با رویکرد کمی و به روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره ابتدایی بود که نمونه ای از آنان به روش خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. مداخله پژوهش شامل اجرای یک برنامه آموزشی نظام مند در زمینه مهارت های ارتباط موثر برای معلمان گروه آزمایش بود که بر مولفه هایی همچون گوش دادن فعال، همدلی، بازخورد سازنده، ارتباط کلامی و غیرکلامی، مدیریت تعارض و ایجاد فضای تعاملی مثبت در کلاس درس تمرکز داشت. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد تعاملات اجتماعی دانش آموزان بود که روایی و پایایی آن تایید شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد آموزش مهارت های ارتباطی معلم محور تاثیر معناداری بر بهبود تعاملات اجتماعی دانش آموزان دارد و دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، پیشرفت معناداری در ابعاد همکاری، مشارکت اجتماعی، احترام متقابل و کاهش تعارضات بین فردی نشان دادند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که توانمندسازی معلمان در حوزه مهارت های ارتباطی می تواند به عنوان راهبردی موثر در ارتقای شایستگی های اجتماعی دانش آموزان و تحقق اهداف تربیت اجتماعی در دوره ابتدایی مورد توجه سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی معلم ، تعاملات اجتماعی ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، ارتباط موثر ، شایستگی اجتماعی