مدل یابی تاثیر سبک رهبری و ویژگی های شخصیتی معلمان ابتدایی بر مدیریت کلاس و فضای آموزشی مشارکتی

هدف مقاله حاضر، مرور و تبیین یک مدل مفهومی برای تبیین تاثیر سبک های رهبری و ویژگی های شخصیتی معلمان ابتدایی بر مدیریت کلاس و شکل گیری فضای آموزشی مشارکتی است. در نظام های آموزشی نوین، نقش معلم فراتر از انتقال محتوا بوده و سبک رهبری و ویژگی های شخصیتی او به عنوان عوامل تعیین کننده در کیفیت تعاملات آموزشی، مدیریت رفتار دانش آموزان و ایجاد محیط یادگیری مثبت مورد توجه قرار گرفته اند. این مقاله با رویکردی مروری–تحلیلی و مبتنی بر بررسی نظام مند منابع نظری و پژوهش های پیشین داخلی و خارجی، به تحلیل ارتباط میان سبک های رهبری معلمان، ویژگی های شخصیتی و پیامدهای آن ها در مدیریت کلاس و فضای آموزشی مشارکتی می پردازد. نتایج مرور مطالعات نشان می دهد که سبک های رهبری تحول آفرین، مشارکتی و حمایتی، در مقایسه با سبک های اقتدارگرا، تاثیر بیشتری در ارتقای نظم درونی کلاس، افزایش انگیزش تحصیلی و تقویت مشارکت فعال دانش آموزان دارند. همچنین شواهد نظری حاکی از آن است که ویژگی های شخصیتی معلم، از جمله مسئولیت پذیری، ثبات هیجانی، برون گرایی و انعطاف پذیری، نقش موثری در نحوه اعمال سبک رهبری و اثربخشی مدیریت کلاس ایفا می کنند. بر اساس تحلیل مفهومی انجام شده، مقاله حاضر مدلی نظری ارائه می دهد که در آن سبک رهبری و ویژگی های شخصیتی معلمان ابتدایی به صورت مستقیم و از طریق مدیریت کلاس، به ایجاد فضای آموزشی مثبت و مشارکتی منجر می شوند. یافته های این مطالعه می تواند مبنای نظری مناسبی برای طراحی برنامه های توانمندسازی حرفه ای معلمان، بازنگری در سیاست های تربیت معلم و توسعه محیط های یادگیری مشارکتی در دوره ابتدایی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

سبک رهبری معلمان ، ویژگی های شخصیتی ، مدیریت کلاس ، فضای آموزشی مشارکتی ، معلمان ابتدایی