نقش بازی های بی قاعده در کاهش کمال طلبی بیمارگونه و اضطراب عملکرد در دانش آموزان ممتاز

دانش آموزان ممتاز به دلیل انتظارات بالا از سوی خود، خانواده و نظام آموزشی، بیش از سایر همسالان در معرض کمال طلبی بیمارگونه و اضطراب عملکرد قرار دارند؛ پدیده هایی که در صورت تداوم می توانند به فرسودگی تحصیلی، کاهش لذت یادگیری و افت سلامت روان منجر شوند. در سال های اخیر، توجه پژوهشگران حوزه ی تعلیم وتربیت و روان شناسی تربیتی به نقش تجارب بازی محور، به ویژه بازی های بی قاعده، به عنوان راهکاری پیشگیرانه و مداخله ای برای کاهش فشارهای روانی دانش آموزان افزایش یافته است. بازی های بی قاعده به فعالیت هایی اطلاق می شوند که فاقد ساختار سخت گیرانه، قوانین از پیش تعیین شده و معیارهای ارزیابی رسمی بوده و بر آزادی، خلاقیت، خودانگیختگی و تجربه ی لذت تاکید دارند.هدف این مقاله بررسی نقش بازی های بی قاعده در کاهش کمال طلبی بیمارگونه و اضطراب عملکرد در دانش آموزان ممتاز است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–توصیفی و مبتنی بر تلفیق یافته های نظری و شواهد تجربی انجام شده و تلاش دارد سازوکارهای روان شناختی اثرگذاری این نوع بازی ها را تبیین کند. نتایج تحلیل ها نشان می دهد که بازی های بی قاعده از طریق کاهش تمرکز افراطی بر نتیجه، تقویت پذیرش خطا، افزایش احساس خودکارآمدی درونی و ایجاد تجربه ی «اینجا و اکنون»، می توانند به تضعیف الگوهای کمال طلبانه ی ناسازگار کمک کنند. علاوه بر این، حذف ارزیابی بیرونی و رقابت رسمی در بازی های بی قاعده، موجب کاهش اضطراب ناشی از قضاوت و ترس از شکست شده و زمینه ی تجربه ی عملکرد بدون فشار را برای دانش آموزان ممتاز فراهم می سازد.یافته های این مقاله حاکی از آن است که ادغام هدفمند بازی های بی قاعده در برنامه های آموزشی و فعالیت های فوق برنامه مدارس می تواند به عنوان ابزاری موثر برای ارتقای سلامت روان، افزایش انعطاف پذیری هیجانی و پیشگیری از پیامدهای منفی کمال طلبی بیمارگونه در دانش آموزان ممتاز مورد استفاده قرار گیرد. در نهایت، توجه به بازی های بی قاعده نه تنها یک رویکرد مکمل آموزشی، بلکه راهبردی انسانی برای بازتعریف مفهوم موفقیت و عملکرد سالم در نظام های آموزشی رقابت محور محسوب می شود.