نقش ادبیات شعری در بیداری اجتماعی و آگاهی سیاسی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم: رویکردی بر تربیت انتقادی و هویت بخشی ملی

دوره متوسطه دوم، حساس ترین مرحله در شکل گیری هویت نوجوانان و ورود آن ها به دنیای بزرگسالی و اجتماع است. در این میان، ادبیات شعری به دلیل ماهیت عاطفی، تصویری و تاثیرگذار خود، ابزاری قدرتمند برای انتقال مفاهیم عمیق اجتماعی، سیاسی و تاریخی محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش شعر شاعران کلاسیک و معاصر در بیداری وجدان جمعی و ارتقای سطح آگاهی دانش آموزان متوسطه دوم است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و تحلیل محتوای اشعار منتخب، به بررسی تاثیر شعر در نهادینه کردن ارزش های دینی، ملی و عدالت خواهی پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که شعر، فراتر از یک هنر زیبا، رسانه ای برای نقد وضعیت موجود، الهام بخشی برای تغییر و تقویت حس مسئولیت پذیری اجتماعی است. نتایج حاصله حاکی از آن است که تدریس هدفمند شعر در متوسطه دوم، با تمرکز بر مفاهیم حماسی، عاشورایی و اجتماعی، می تواند دانش آموزان را در برابر تهاجمات فرهنگی مصون نگه داشته و آن ها را به شهروندانی آگاه، منتقد و متعهد تبدیل کند. این مقاله به ارائه چارچوبی برای دبیران ادبیات جهت استفاده از ظرفیت های شعر در تربیت سیاسی-اجتماعی دانش آموزان می پردازد.

کلیدواژه ها:

ادبیات شعری ، متوسطه دوم ، بیداری اجتماعی ، آگاهی سیاسی ، تربیت انتقادی ، هویت ملی.