تاثیر آموزش تلفیقی ریاضی و ادبیات بر خلاقیت دانش آموزان

خلاقیت به عنوان یکی از مهم ترین مهارت های قرن بیست ویکم، نقش اساسی در رشد شناختی، حل مسئله و سازگاری دانش آموزان با چالش های پیچیده زندگی فردی و اجتماعی دارد. نظام های آموزشی نوین، به منظور پرورش خلاقیت، رویکردهای میان رشته ای و تلفیقی را جایگزین روش های سنتی و جزیره ای آموزش کرده اند. آموزش تلفیقی ریاضی و ادبیات یکی از این رویکردهاست که با ایجاد پیوند میان تفکر منطقی–ریاضی و تفکر زبانی–تخیلی، زمینه رشد خلاقیت دانش آموزان را فراهم می سازد. این رویکرد بر این فرض استوار است که یادگیری زمانی عمیق تر و معنادارتر خواهد بود که دانش آموز بتواند مفاهیم ریاضی را در قالب داستان، شعر، روایت، مسئله سازی و فعالیت های زبانی درک و بازآفرینی کند.در آموزش تلفیقی ریاضی و ادبیات، مفاهیم انتزاعی ریاضی از طریق داستان پردازی، توصیف کلامی مسائل، نوشتن داستان های ریاضی، نمایش خلاق، بازی های زبانی و بحث های گروهی ارائه می شوند. این فرایند باعث می شود دانش آموزان علاوه بر تقویت مهارت های محاسباتی و استدلالی، توانایی تخیل، انعطاف پذیری شناختی، تفکر واگرا و تولید ایده های نو را نیز پرورش دهند. از سوی دیگر، استفاده از زبان و ادبیات در آموزش ریاضی، اضطراب ریاضی را کاهش داده و نگرش مثبت تری نسبت به یادگیری این درس در دانش آموزان ایجاد می کند که خود عامل مهمی در شکوفایی خلاقیت به شمار می رود.یافته های پژوهش های انجام شده در حوزه آموزش تلفیقی نشان می دهد که دانش آموزانی که در معرض آموزش میان رشته ای ریاضی و ادبیات قرار می گیرند، در مولفه های مختلف خلاقیت از جمله سیالی، ابتکار، بسط و انعطاف پذیری عملکرد بهتری نسبت به دانش آموزان آموزش دیده با روش های سنتی دارند. همچنین این رویکرد موجب افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری، تقویت مهارت های ارتباطی، بهبود درک مفهومی و ارتقای خودکارآمدی تحصیلی آنان می شود. نقش معلم در طراحی فعالیت های خلاقانه، انتخاب متون ادبی متناسب با مفاهیم ریاضی و هدایت تعاملات کلاسی، در موفقیت آموزش تلفیقی بسیار تعیین کننده است.در مجموع، آموزش تلفیقی ریاضی و ادبیات می تواند به عنوان راهبردی اثربخش در برنامه های درسی دوره ابتدایی و متوسطه مورد توجه قرار گیرد و با ایجاد یادگیری معنادار و لذت بخش، زمینه پرورش خلاقیت و تفکر چندبعدی دانش آموزان را فراهم سازد. توجه به این رویکرد در سیاست گذاری های آموزشی و توانمندسازی معلمان، گامی موثر در جهت تحقق اهداف آموزش خلاق محور خواهد بود.

کلیدواژه ها:

آموزش تلفیقی ، ریاضی ، ادبیات ، خلاقیت ، یادگیری میان رشته ای ، تفکر واگرا ، دانش آموزان ، روش های نوین تدریس