نقش آموزش سواد رسانه ای در افزایش خلاقیت و آگاهی اجتماعی دانش آموزان

در عصر حاضر که رسانه ها به عنوان یکی از قدرتمندترین نهادهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی شناخته می شوند، نظام تعلیم و تربیت بیش از هر زمان دیگری با ضرورت توجه به سواد رسانه ای مواجه است. گسترش شبکه های اجتماعی، رسانه های دیجیتال، فضای مجازی و تولید انبوه پیام های رسانه ای، دانش آموزان را در معرض انواع اطلاعات، ارزش ها، هنجارها و الگوهای رفتاری قرار داده است؛ به گونه ای که بدون برخورداری از مهارت های لازم برای تحلیل، ارزیابی و تولید پیام های رسانه ای، امکان شکل گیری آگاهی اجتماعی عمیق و خلاقیت پایدار در آنان با چالش های جدی مواجه می شود. آموزش سواد رسانه ای به عنوان یک رویکرد نوین آموزشی، فراتر از مصرف منفعلانه رسانه ها، دانش آموزان را به مخاطبانی فعال، نقاد و خلاق تبدیل می کند که قادرند پیام های رسانه ای را به درستی درک کرده، اهداف پنهان و آشکار آن ها را شناسایی نموده و با دیدی آگاهانه نسبت به مسائل اجتماعی واکنش نشان دهند.از سوی دیگر، خلاقیت به عنوان یکی از مهم ترین شایستگی های قرن بیست ویکم، نیازمند محیطی است که در آن تفکر انتقادی، پرسشگری، نوآوری و بیان ایده های نو تشویق شود. آموزش سواد رسانه ای با فراهم کردن فرصت هایی برای تحلیل محتوا، بازآفرینی پیام ها، تولید رسانه ای و مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های گروهی، بستر مناسبی برای رشد خلاقیت فردی و جمعی فراهم می آورد. دانش آموزانی که مهارت های سواد رسانه ای را می آموزند، نه تنها توانایی حل مسئله و تفکر خلاق تری پیدا می کنند، بلکه درک عمیق تری از مسائل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه به دست می آورند و به شهروندانی آگاه، مسئولیت پذیر و مشارکت جو تبدیل می شوند.در این میان، نقش مدرسه و معلمان در نهادینه سازی آموزش سواد رسانه ای بسیار حائز اهمیت است. گنجاندن مفاهیم سواد رسانه ای در برنامه های درسی، استفاده هدفمند از رسانه ها در فرآیند تدریس، و ایجاد فضای گفت وگو و تعامل درباره پیام های رسانه ای، می تواند به افزایش آگاهی اجتماعی دانش آموزان و تقویت قدرت تحلیل و خلاقیت آنان منجر شود. این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی، به بررسی نقش آموزش سواد رسانه ای در افزایش خلاقیت و آگاهی اجتماعی دانش آموزان می پردازد و نشان می دهد که آموزش نظام مند و هدفمند سواد رسانه ای می تواند یکی از موثرترین راهبردها برای پرورش نسلی خلاق، آگاه و توانمند در مواجهه با چالش های پیچیده جامعه معاصر باشد. در نهایت، توجه به آموزش سواد رسانه ای نه تنها یک ضرورت آموزشی، بلکه یک ضرورت اجتماعی برای توسعه پایدار و ارتقای سرمایه انسانی در جوامع امروزی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، خلاقیت ، آگاهی اجتماعی ، دانش آموزان ، نظام تعلیم و تربیت ، رسانه های دیجیتال ، تفکر انتقادی