تاثیر آموزش علوم تجربی بر نگرش دانش آموزان نسبت به علم

آموزش علوم تجربی به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام تعلیم و تربیت، نقشی تعیین کننده در شکل گیری نگرش، باورها و دیدگاه های دانش آموزان نسبت به علم و ماهیت آن ایفا می کند. نگرش دانش آموزان نسبت به علم نه تنها بر میزان علاقه مندی و انگیزه آنان برای یادگیری دروس علمی تاثیر می گذارد، بلکه در انتخاب مسیر تحصیلی، شغلی و حتی سبک تفکر و مواجهه آنان با مسائل زندگی نیز نقش بسزایی دارد. ازاین رو، بررسی تاثیر آموزش علوم تجربی بر نگرش دانش آموزان نسبت به علم، از اهمیت ویژه ای برخوردار است و می تواند به بهبود کیفیت آموزش و ارتقای سواد علمی جامعه منجر شود.آموزش علوم تجربی، در صورتی که مبتنی بر رویکردهای فعال، اکتشافی و مسئله محور باشد، می تواند تصویر واقعی تر، جذاب تر و کاربردی تری از علم در ذهن دانش آموزان ایجاد کند. تجربه مستقیم پدیده ها، انجام آزمایش های علمی، مشاهده، فرضیه سازی، آزمون فرضیه ها و تحلیل نتایج، دانش آموزان را از حالت یادگیرنده منفعل خارج کرده و آنان را به پژوهشگرانی کوچک و کنجکاو تبدیل می کند. چنین فرآیندی باعث می شود علم از مجموعه ای از مفاهیم خشک و حفظی به دانشی زنده، پویا و مرتبط با زندگی روزمره بدل شود و در نتیجه نگرش مثبت تری نسبت به علم در دانش آموزان شکل گیرد.از سوی دیگر، نقش معلم علوم تجربی در این میان بسیار کلیدی است. شیوه تدریس، نگرش معلم به علم، توانایی او در ایجاد فضای امن برای پرسشگری، تشویق تفکر انتقادی و پذیرش خطا به عنوان بخشی طبیعی از فرایند یادگیری، همگی بر نگرش دانش آموزان نسبت به علم تاثیرگذارند. معلمی که علم را فرایندی انسانی، قابل فهم و دست یافتنی معرفی می کند، می تواند ترس از شکست، اضطراب علمی و احساس ناتوانی را در دانش آموزان کاهش داده و جای آن را به اعتمادبه نفس، علاقه و انگیزه در یادگیری بدهد.همچنین محتوای برنامه درسی علوم تجربی و میزان ارتباط آن با مسائل واقعی جامعه، محیط زیست، فناوری و زندگی روزمره دانش آموزان، نقش مهمی در شکل گیری نگرش آنان نسبت به علم دارد. زمانی که دانش آموزان کاربرد علم را در حل مشکلات واقعی مانند آلودگی محیط زیست، بهداشت، انرژی و فناوری مشاهده می کنند، علم را امری معنادار و ضروری تلقی کرده و نگرش مثبت تری به آن پیدا می کنند. در مقابل، آموزش صرفا نظری و مبتنی بر انتقال اطلاعات، می تواند به بی علاقگی، سطحی نگری و نگرش منفی نسبت به علم منجر شود.در مجموع، آموزش موثر علوم تجربی می تواند زمینه ساز پرورش نگرش علمی، تفکر منطقی، روحیه پرسشگری و حل مسئله در دانش آموزان باشد. این نگرش مثبت نسبت به علم، نه تنها موفقیت تحصیلی آنان را افزایش می دهد، بلکه آنان را برای ایفای نقش فعال و آگاهانه در جامعه دانش بنیان آینده آماده می سازد. بنابراین، توجه به کیفیت آموزش علوم تجربی، توانمندسازی معلمان، بازنگری در برنامه های درسی و استفاده از روش های نوین آموزشی، از الزامات اساسی برای ارتقای نگرش دانش آموزان نسبت به علم و تحقق اهداف کلان نظام تعلیم و تربیت به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

آموزش علوم تجربی ، نگرش نسبت به علم ، یادگیری فعال ، تفکر علمی ، معلم علوم ، انگیزش تحصیلی ، حل مسئله ، سواد علمی