ساخت و هنجاریابی مقیاس «عملکرد یکپارچه مدرسه ای» بر اساس شایستگی های نقش های ترکیبی و رابطه آن با پیش بینی سلامت روان‑اجتماعی فراگیران

هدف: پژوهش حاضر با هدف ساخت، اعتباریابی و هنجاریابی مقیاس «عملکرد یکپارچه مدرسه ای» بر اساس شایستگی های نقش های ترکیبی در کارکنان آموزشی و نیز بررسی رابطه آن با سلامت روان اجتماعی فراگیران انجام شد.روش: این مطالعه از نوع آمیخته (کیفی-کمی) بود. در مرحله کیفی، با مرور نظام مند ادبیات و انجام مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ خبره (مدیران و معلمان مجرب)، ابعاد و مولفه های عملکرد یکپارچه و شایستگی های ترکیبی استخراج و پرسشنامه اولیه طراحی شد. در مرحله کمی، جهت اعتباریابی (روایی صوری، محتوایی و سازه) و پایایی (آلفای کرونباخ و تنصیف)، پرسشنامه بر روی نمونه ای متشکل از ۳۸۰ نفر از کارکنان آموزشی (مدیران، معاونان و معلمان) شهر تهران که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شده بودند، اجرا شد. برای تحلیل داده ها از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی با نرم افزارهای SPSS و AMOS استفاده گردید. در نهایت، برای بررسی رابطه مقیاس ساخته شده با سلامت روان اجتماعی، پرسشنامه سلامت روان اجتماعی بر روی ۲۵۰ نفر از دانش آموزان مدارس مربوطه اجرا و داده ها با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شد.یافته ها: تحلیل عاملی اکتشافی منجر به استخراج ۵ عامل اصلی برای مقیاس عملکرد یکپارچه مدرسه ای شد: ۱) رهبری و مدیریت تلفیقی، ۲) یادگیری و تدریس مشارکتی، ۳) پشتیبانی و منابع یکپارچه، ۴) فرهنگ و ارتباطات مدرسه، و ۵) ارزیابی و بهبود مستمر. این مدل در تحلیل عاملی تاییدی نیز برازش مطلوبی نشان داد (Χ²/df=۲.۱۸، CFI=۰.۹۶، RMSEA=۰.۰۵۶). پایایی کلی مقیاس بر اساس آلفای کرونباخ ۰.۹۲ و پایایی ترکیبی (CR) بالای ۰.۷ برای تمامی عوامل به دست آمد. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که نمره عملکرد یکپارچه مدرسه ای پیش بینی کننده مثبت و معناداری برای سلامت روان اجتماعی فراگیران است (β=۰.۴۷، p<۰.۰۰۱) و ۲۲% از واریانس آن را تبیین می کند.نتیجه گیری: مقیاس طراحی شده از روایی و پایایی قابل قبولی برخوردار است و می تواند به عنوان ابزاری معتبر برای سنجش عملکرد یکپارچه مدارس بر مبنای شایستگی های ترکیبی به کار رود. یافته ها بر اهمیت توسعه این شایستگی ها در کادر آموزشی به منظور ارتقای عملکرد مدرسه و نیز تاثیر غیرمستقیم آن بر سلامت روان اجتماعی دانش آموزان تاکید می کنند.

کلیدواژه ها:

عملکرد یکپارچه مدرسه ای ، شایستگی های نقش ترکیبی ، سلامت روان اجتماعی ، ساخت مقیاس ، اعتباریابی ، تحلیل عاملی.