بررسی و تحلیل جایگاه مدارس در آموزش های مهارتی و کارگاهی

نظام های آموزشی در سراسر جهان، در گذار از پارادایم سنتی دانش محور به رویکرد شایستگی محور، با این پرسش اساسی مواجه هستند که مدارس تا چه اندازه می توانند بستر مناسبی برای ارائه آموزش های مهارتی و کارگاهی باشند. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل جایگاه کنونی مدارس در آموزش مهارت های عملی و کارگاهی، شناسایی چالش ها و ارائه راهکارهایی برای ارتقای این جایگاه انجام شده است. روش تحقیق حاضر، توصیفی-تحلیلی با رویکرد مطالعه اسنادی و مرور نظام مند منابع است. یافته های پژوهش نشان می دهد که علیرغم تاکید اسناد بالادستی مانند سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر آموزش مهارت های زندگی و حرفه ای، مدارس در عمل با چالش های ساختاری، محتوایی و نگرشی متعددی روبرو هستند. از جمله این چالش ها می توان به غالب بودن محتوای نظری بر عملی، کمبود امکانات، فضاها و کارگاه های استاندارد، نبود نیروی انسانی متخصص در حوزه آموزش مهارت، جدایی میان نظام مدرسه ای و نظام مهارت آموزی، و نگرش منفی جامعه و خانواده ها به آموزش های فنی و حرفه ای اشاره کرد. در مقابل، تجربیات موفق برخی کشورها و مدارس پیشرو در ایران نشان می دهد که با ایجاد پیوند معنادار بین آموزش های نظری و عملی، تجهیز مدارس به کارگاه های چندمنظوره، تربیت معلمان چندمهارته و تغییر در نظام ارزشیابی، می توان مدارس را به محیطی پویا برای پرورش شهروندانی توانمند، خلاق و آماده ورود به بازار کار تبدیل کرد. این پژوهش پیشنهاد می کند که تحول در جایگاه مدارس نیازمند بازتعریف نقش مدرسه از نهاد صرفا آموزشی به «کانون یادگیری مهارت های زندگی و حرفه ای» است. این تحول تنها با همگرایی بین نهادهای آموزشی، صنعتی و اجتماعی و نیز بازنگری در برنامه درسی، شیوه های تدریس و فضای فیزیکی مدارس امکان پذیر خواهد بود.

کلیدواژه ها:

آموزش مهارتی ، کارگاه های آموزشی ، مدارس مهارت محور ، آموزش عملی ، شایستگی های حرفه ای ، برنامه درسی مهارتی