مقایسه اثربخشی تحلیل رفتار کاربردی (ABA) و مداخلات مبتنی بر اجتماعی در نوجوانان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم با سطح بالا

اختلال طیف اوتیسم (ASD) با ویژگی های اجتماعی و رفتاری مشخص، یکی از چالش های مهم در نوجوانان محسوب می شود. مداخلات مختلفی برای بهبود عملکرد اجتماعی و مهارت های ارتباطی در این گروه ارائه شده است. تحلیل رفتار کاربردی (ABA) به عنوان رویکردی مبتنی بر رفتار، با تمرکز بر تقویت رفتارهای هدفمند و کاهش رفتارهای نامطلوب شناخته می شود. در مقابل، مداخلات مبتنی بر اجتماعی (Social-Based Interventions) بر تعاملات اجتماعی، مهارت های ارتباطی و افزایش مشارکت گروهی تاکید دارند. پژوهش های اخیر نشان می دهند که ABA تاثیر قابل توجهی بر بهبود مهارت های خودکنترلی، انطباق رفتاری و توانایی انجام وظایف دارد. از سوی دیگر، مداخلات اجتماعی باعث افزایش تعاملات همسالان، توسعه مهارت های ارتباط غیرکلامی و بهبود کیفیت زندگی اجتماعی می شود. با این حال، انتخاب مداخله به ویژگی های فردی نوجوانان و اهداف درمانی بستگی دارد. مطالعات مقایسه ای محدود، تفاوت های اثربخشی این دو رویکرد را در زمینه های مختلف مهارت های اجتماعی، رفتاری و شناختی بررسی کرده اند. نتایج اولیه نشان می دهند که ABA در تقویت مهارت های فردی و کاهش رفتارهای چالشی موثرتر است، در حالی که مداخلات اجتماعی بر تعاملات گروهی و توانمندسازی اجتماعی تاکیر بیشتری دارند. ترکیب این دو رویکرد نیز به عنوان راهبردی جامع برای حمایت از نوجوانان با ASD سطح بالا مطرح شده است. در نهایت، شواهد نشان می دهند که انتخاب مداخلات باید مبتنی بر نیازهای فردی، اهداف عملکردی و محیط اجتماعی نوجوان باشد. با توجه به اهمیت بهبود مهارت های اجتماعی و رفتاری در این جمعیت، پژوهش های آینده می توانند با طراحی مداخلات تلفیقی و بررسی طولانی مدت اثربخشی، نقش هر رویکرد را دقیق تر مشخص کنند.

کلیدواژه ها:

تحلیل رفتار کاربردی ، ABA ، مداخلات مبتنی بر اجتماعی ، اختلال طیف اوتیسم ، نوجوانان ، مهارت های اجتماعی ، رفتار چالشی ، ASD سطح بالا