رابطه عزت نفس و پیشرفت تحصیلی با اضطراب

یافته های این پژوهش نشان می دهد که عزت نفس به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های روان شناختی، نقش تعیین کننده ای در پیشرفت تحصیلی و سطح اضطراب دانش آموزان ایفا می کند. نتایج حاکی از آن است که دانش آموزانی که از عزت نفس بالاتری برخوردارند، توانایی بیشتری در مدیریت فشارهای تحصیلی داشته و اضطراب کمتری را در موقعیت های آموزشی تجربه می کنند. این دانش آموزان در مواجهه با چالش های درسی، نگرش مثبت تری نسبت به توانایی های خود دارند و شکست های تحصیلی را به عنوان فرصتی برای یادگیری تلقی می کنند، نه تهدیدی برای ارزشمندی فردی خود (حسینی، ۱۳۹۸). از سوی دیگر، دانش آموزانی که سطح عزت نفس پایینی دارند، اغلب دچار اضطراب تحصیلی بالاتری می شوند و این اضطراب می تواند عملکرد تحصیلی آنان را به طور معناداری تحت تاثیر قرار دهد (محمدی، ۱۳۹۹). نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد، به طوری که افزایش عزت نفس با بهبود عملکرد تحصیلی همراه است. این یافته با نتایج پژوهش های پیشین همسو است که بر نقش عزت نفس در افزایش انگیزش، پشتکار و خودکارآمدی تحصیلی تاکید کرده اند (صالحی، ۱۳۹۷). همچنین یافته ها بیانگر آن است که اضطراب تحصیلی نقش واسطه ای در رابطه بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی ایفا می کند، به این معنا که عزت نفس بالا از طریق کاهش اضطراب، به بهبود عملکرد تحصیلی منجر می شود (رحیمی، ۱۴۰۰). دانش آموزانی که اضطراب بالاتری دارند، در تمرکز، حافظه و بازیابی اطلاعات با مشکل مواجه می شوند و این امر می تواند افت تحصیلی آنان را تشدید کند (جعفری، ۱۳۹۸). نتایج نشان داد که اضطراب امتحان یکی از شایع ترین انواع اضطراب تحصیلی است که ارتباط معکوس و معناداری با پیشرفت تحصیلی دارد. این یافته اهمیت توجه به سلامت روان دانش آموزان در کنار آموزش های شناختی را برجسته می سازد. از منظر تربیتی، عزت نفس نقش مهمی در شکل گیری نگرش دانش آموزان نسبت به مدرسه و یادگیری دارد.

کلیدواژه ها:

رابطه ، عزت ، پیشرفت