اصول، اهداف، ساختار و ارزشیابی برنامه های تربیت بدنی بر اساس سن و پایه تحصیلی.

برنامه های تربیت بدنی مدرسه ای، به عنوان جزء لاینفک آموزش جامع نگر، نقشی فراتر از تقویت قوای جسمانی ایفا کرده و در رشد شناختی، عاطفی-اجتماعی و اخلاقی دانش آموزان سهمی تعیین کننده دارند. تحقق این رسالت چندبعدی، مستلزم طراحی برنامه هایی است که با درنظرگیری دقیق مراحل رشدی، نیازهای فیزیولوژیک، علائق روان شناختی و توانایی های حرکتی ویژه هر مقطع سنی و پایه تحصیلی، از اصولی منسجم تبعیت کرده، به اهدافی روشن متعهد بوده، از ساختاری منعطف برخوردار گشته و توسط نظام ارزشیابی اصیل و چندبعدی پشتیبانی شود. این مقاله با رویکردی مروری-تحلیلی، به واکاوی نظام مند اصول بنیادین، اهداف سطوح بندی شده، ساختار تدریجی و روش های ارزشیابی متناسب با سن در برنامه های تربیت بدنی می پردازد. یافته ها حاکی از ضرورت گذار از الگوی یک سان سازی شده و ورزش محور صرف، به سوی الگوی «رشد حرکتی جامع» و «سواد جسمانی مادام العمر» است. چالش هایی چون کم بود ساعات اختصاص یافته، نبود نیروهای متخصص، امکانات محدود، حاکمیت نگاه کمی و قهرمان محور در ارزشیابی، و عدم ارتباط موثر با خانواده ها، کیفیت این برنامه ها را تهدید می کند. غلبه بر این چالش ها مستلزم اتخاذ راهکارهایی در سطوح کلان (سیاست گذاری) و خرد (اجرا) است. نتیجه گیری نهایی بر این امر تاکید دارد که تربیت بدنی اثربخش، فرآیندی تحول آفرین و تدریجی است که باید همچون دیگر دروس، بر مبنای علمی رشد کودک طراحی و اجرا گردد.

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی مدرسه ای ، رشد حرکتی مبتنی بر سن ، سواد جسمانی ، اهداف روان شناختی-اجتماعی ، ارزشیابی اصیل ، برنامه ریزی درسی تدریجی ، توسعه مهارت های بنیادین حرکت.