آموزش سواد هیجانی-اجتماعی به عنوان بستری برای موفقیت آموزش فراگیر در پایه ابتدایی

آموزش فراگیر به عنوان یکی از رویکردهای محوری نظام های آموزشی معاصر، بر حق دسترسی برابر همه دانش آموزان به فرصت های یادگیری باکیفیت تاکید دارد. با این حال، تحقق عملی آموزش فراگیر در مدارس ابتدایی، به ویژه در بافت های آموزشی متنوع و ناهمگون، مستلزم فراهم سازی بسترهایی فراتر از اصلاحات ساختاری و برنامه ای است. یکی از مهم ترین این بسترها، آموزش سواد هیجانی–اجتماعی است که مجموعه ای از شایستگی ها شامل خودآگاهی، خودمدیریتی، آگاهی اجتماعی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری مسئولانه را در بر می گیرد. پژوهش حاضر با رویکرد مروری–تحلیلی، به بررسی نقش آموزش سواد هیجانی–اجتماعی در موفقیت آموزش فراگیر در دوره ابتدایی می پردازد و تلاش می کند پیوند نظری و تجربی میان این دو حوزه را تبیین نماید.برای این منظور، با تحلیل نظام مند منابع معتبر داخلی و خارجی، ابعاد مختلف تاثیر آموزش سواد هیجانی–اجتماعی بر شاخص های کلیدی آموزش فراگیر از جمله مشارکت تحصیلی، احساس تعلق به مدرسه، کاهش رفتارهای طردکننده، بهبود روابط بین فردی و حمایت از دانش آموزان با نیازهای متنوع بررسی شده است. یافته های تحلیل نشان می دهد که آموزش هدفمند سواد هیجانی–اجتماعی، نه تنها ظرفیت معلمان را برای مدیریت کلاس های ناهمگون افزایش می دهد، بلکه با تقویت همدلی، پذیرش تفاوت ها و تعامل مثبت میان دانش آموزان، زمینه ساز شکل گیری فرهنگ فراگیر در مدرسه می شود. همچنین، شواهد پژوهشی حاکی از آن است که غفلت از مولفه های هیجانی–اجتماعی می تواند اثربخشی سیاست های آموزش فراگیر را با چالش های جدی مواجه سازد.

کلیدواژه ها:

سواد هیجانی–اجتماعی ، آموزش فراگیر ، دوره ابتدایی ، مهارت های اجتماعی ، عدالت آموزشی