بررسی تاثیر فعالیت های گروهی ریاضی (حل مسئله مشارکتی) بر مهارت های اجتماعی، انگیزش درونی و عزت نفس تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فعالیت های گروهی ریاضی مبتنی بر حل مسئله مشارکتی بر مهارت های اجتماعی، انگیزش درونی و عزت نفس تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر کرمانشاه انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه اول مدارس دولتی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود که از میان آنان، ۳۸۰ دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۹۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آموزش فعالیت های گروهی ریاضی مبتنی بر حل مسئله مشارکتی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل آموزش معمول کلاس درس را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مهارت های اجتماعی گرشام و الیوت (۱۹۹۰)، پرسشنامه انگیزش درونی دسی و رایان (۱۹۸۵) و پرسشنامه عزت نفس تحصیلی مارش (۱۹۹۰) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و تحلیل کوواریانس تک متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که فعالیت های گروهی ریاضی مبتنی بر حل مسئله مشارکتی تاثیر معناداری بر مهارت های اجتماعی دانش آموزان داشته است (p<۰.۰۱, β=۰.۵۲)، همچنین این روش آموزشی موجب افزایش معنادار انگیزش درونی دانش آموزان گردید (p<۰.۰۱, β=۰.۴۸) و عزت نفس تحصیلی آنان را نیز به طور معناداری ارتقا داد (p<۰.۰۱, β=۰.۵۰). یافته ها نشان داد دانش آموزانی که در فرایند یادگیری مشارکتی شرکت کردند، در مقایسه با گروه کنترل، تعامل اجتماعی بالاتر، علاقه و درگیری ذهنی بیشتری نسبت به درس ریاضی و نگرش مثبت تری نسبت به توانایی های تحصیلی خود داشتند. نتایج این پژوهش با یافته های مطالعات پیشین داخلی و خارجی همسو بوده و بیانگر آن است که فعالیت های گروهی ریاضی مبتنی بر حل مسئله مشارکتی می تواند به عنوان رویکردی موثر در بهبود ابعاد اجتماعی و عاطفی یادگیری دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد و زمینه ساز افزایش کیفیت آموزش ریاضی در مدارس شود.

کلیدواژه ها:

فعالیت های گروهی ریاضی ، حل مسئله مشارکتی ، مهارت های اجتماعی ، انگیزش درونی ، عزت نفس تحصیلی.