تحلیل جایگاه آموزش حفظ محیط زیست در برنامه درسی رسمی مدارس

این پژوهش به تحلیل جایگاه آموزش حفظ محیط زیست در برنامه درسی رسمی مدارس دوره ابتدایی و متوسطه اول ایران می پردازد. با توجه به بحران های فزاینده محیط زیستی و لزوم نهادینه سازی فرهنگ حفاظت از محیط زیست از سنین پایه، بررسی میزان و چگونگی توجه به این مهم در کتب درسی و اسناد رسمی برنامه درسی ضروری به نظر می رسد. پژوهش حاضر با روش تحلیل محتوای کمی و کیفی، محتوای ۱۸ جلد کتاب درسی پایه های سوم تا نهم در دروسی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم با محیط زیست مرتبط هستند (علوم تجربی، مطالعات اجتماعی، فارسی و هدیه های آسمانی) را مورد بررسی قرار داده است. همچنین، اسناد بالادستی از جمله سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و راهنمای برنامه درسی ملی تحلیل شده اند. یافته های کمی نشان می دهد که تنها ۴.۲ درصد از کل محتوای صفحات کتاب های بررسی شده به طور مستقیم به آموزش حفظ محیط زیست اختصاص یافته است. کیفی سازی این محتوا نیز حاکی از آن است که رویکرد غالب، شناختی و آگاهی بخش است و کمتر به جنبه های نگرشی، ارزشی و به ویژه رفتاری و عمل گرایانه پرداخته شده است. مضامین محیط زیستی عمدتا پراکنده و فاقد توالی نظام مند و در طول پایه های تحصیلی هستند.

کلیدواژه ها:

آموزش محیط زیست ، برنامه درسی رسمی ، تحلیل محتوا ، کتاب های درسی ، حفاظت محیط زیست ، سواد اکولوژیک.