معلم به عنوان عاملی برای تغییر اجتماعی و توسعه پایدار

در عصر چالش های جهانی پیچیده ای مانند نابرابری، تغییرات اقلیمی و بحران های اجتماعی، نقش معلمان فراتر از انتقال دانش پایه، به عنوان سازندگان صلاحیت های انسانی و کنشگران تغییر اجتماعی مورد بازنگری قرار گرفته است. این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی و با استناد به مبانی فلسفه تعلیم و تربیت انتقادی و الگوهای توسعه پایدار (به ویژه هدف چهارم توسعه پایدار: آموزش کیفی)، به بررسی نقش محوری معلم به عنوان عامل تغییر اجتماعی و پیش برنده توسعه پایدار می پردازد.یافته های مقاله نشان می دهد که معلم در این نقش نوین، تنها یک مربی فنی نیست، بلکه یک مربی تحول آفرین است که از طریق پنج مکانیسم کلیدی عمل می کند:۱. ترویج تفکر انتقادی و حل مسئله: تجهیز دانش آموزان به توانایی تحلیل ساختارهای اجتماعی ناعادلانه و یافتن راه حل های خلاق برای مسائل محلی و جهانی.۲. القای ارزش های توسعه پایدار: نهادینه کردن ارزش هایی مانند عدالت اجتماعی، برابری جنسیتی، احترام به تنوع فرهنگی و مسئولیت پذیری زیست محیطی در محتوای آموزش و فرهنگ کلاس درس.۳. ایجاد توانمندسازی و مشارکت فعال: تبدیل کلاس درس به فضایی دموکراتیک برای تمرین مشارکت اجتماعی، تصمیم گیری جمعی و تقویت اعتماد به نفس برای عمل آگاهانه.۴. عمل به عنوان الگوی اخلاقی و کنشگر اجتماعی: معلمی که در جامعه خود نسبت به مسائل حساس است و با کنشگری مسالمت آمیز و آگاه سازی، سرمشق دانش آموزان می شود.۵. بازاندیشی در برنامه درسی پنهان: آگاهی و به چالش کشیدن پیام های پنهان نظام آموزشی که ممکن است نابرابری ها را بازتولید کنند و جایگزین کردن آن با گفتار و رفتاری مبتنی بر برابری و احترام.نتیجه گیری مقاله تاکید می کند که تحقق این نقش مستلزم بازتعریف نظام مند در سیاست های تربیت و توانمندسازی معلمان است. برنامه های تربیت معلم باید بر مباحثی مانند پداگوژی انتقادی، شهروندی جهانی، اخلاق محیط زیست و روش های آموزش مشارکتی متمرکز شوند. همچنین، ایجاد فضای حرفه ای حمایتگر که در آن معلمان از آزادی آموزشی برخوردار بوده و به عنوان پژوهشگران عمل گرا در جوامع خود شناخته می شوند، ضروری است. در نهایت، سرمایه گذاری بر این نقش تحول آفرین معلمان، کلید اساسی دستیابی به توسعه پایدار انسانی محور و دموکراتیک است، توسعه ای که در آن آموزش، موتور محرکه ایجاد جامعه ای عادلانه، صلح طلب و سازگار با محیط زیست خواهد بود.

کلیدواژه ها:

معلم به عنوان عامل تغییر ، توسعه پایدار ، پداگوژی انتقادی ، آموزش کیفی ، شهروندی جهانی ، عدالت اجتماعی ، تربیت معلم تحول آفرین