تحلیل نقش برنامه درسی پنهان درآموزش مهارت های خودشناسی در مقطع ابتدایی

این پژوهش با هدف تحلیل نقش برنامه درسی پنهان در آموزش مهارت های خودشناسی به دانش آموزان مقطع ابتدایی انجام شده است. برنامه درسی پنهان، به مجموعه آموزه ها، ارزش ها، هنجارها و پیام های نانوشته ای اطلاق می شود که به طور ضمنی و اغلب ناخواسته از طریق ساختار مدرسه، تعاملات اجتماعی، روش های تدریس، فضای فیزیکی و رفتار عوامل آموزشی به کودکان منتقل می شود. خودشناسی نیز به عنوان هسته ی توسعه هوش هیجانی و سلامت روان، شامل مهارت هایی مانند آگاهی از احساسات و عواطف، نقاط قوت و ضعف، ارزش ها و علایق فردی است. مقاله حاضر با رویکردی کیفی و با روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانه ای (شامل کتب، مقالات و پایان نامه های معتبر) تدوین شده است. یافته ها نشان می دهد که برنامه درسی پنهان از طریق مکانیزم هایی همچون الگوسازی معلم، جو عاطفی کلاس، قوانین و تشویق ها و تنبیه های پنهان، تعاملات بین همسالان و حتی چیدمان فیزیکی کلاس، می تواند نقش اساسی در تقویت یا تضعیف مهارت های خودشناسی ایفا کند. به طور مثال، محیطی مشارکتی و احترام آمیز، حس کفایت و ارزشمندی را در کودک پرورش می دهد، در حالی که فضای رقابتی شدید و متمرکز بر قضاوت ممکن است به شکل گیری خودپنداره ای مخدوش بینجامد. در نتیجه، آگاهی و مدیریت هدفمند برنامه درسی پنهان توسط مربیان و مدیران آموزشی، نه تنها یک ضرورت، بلکه فرصتی استثنایی برای نهادینه سازی مهارت های بنیادین خودشناسی در سنین حساس کودکی است.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی پنهان ، خودشناسی ، مهارت های عاطفی ، دوره ابتدایی ، آموزش ضمنی