بررسی رابطه هوش معنوی و هوش هیجانی با پیشرفت تحصیلی

در دنیای امروز، موفقیت تحصیلی به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های ارزیابی عملکرد آموزشی دانش آموزان، تحت تاثیر عوامل گوناگونی قرار دارد که از جمله آن ها می توان به هوش معنوی و هوش هیجانی اشاره کرد. هوش معنوی به عنوان توانایی بهره گیری از منابع معنوی برای حل مسائل و یافتن معنا در زندگی، نقش مهمی در افزایش انگیزه و تاب آوری تحصیلی دارد. از سوی دیگر، هوش هیجانی به مجموعه ای از توانایی های فرد در شناخت، درک، مدیریت و ابراز هیجانات اشاره دارد که بر روابط اجتماعی، کنترل استرس و بهبود عملکرد تحصیلی تاثیر می گذارد.هوش معنوی و هوش هیجانی می تواند مکمل یکدیگر در جهت سالم سازی زندگی انسان و پیشرفت تحصیلی اششود. از سویی، هوش معنوی با تقوبت معنویات و اعتقادات دینی موجب بات صفات پسندیده می شود و از سویدیگر، هوش هیجانی موجب بهبودی روابط اجتماعی و کنترل عواطف و احساسات می گردد. با توجه به اهمیت هوشهیجانی و هوش معنوی در موفقیتهای تحصیلی دانش آموزان و همچنین تصمیم گیریهای آنان در موقعیتهای مختلفزندگی و با توجه به این نکته که پیشرفت تحصیلی یکی از اهداف اساسی نظامهای آموزش و پرورش معاصر است.بنابراین هدف از انجام این پژوهش تعیین نقش هوش هیجانی و هوش معنوی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزانابتدایی است. مقاله حاضر به شیوه ی توصیفی-مروری با استناد بر مطالعات کتابخانه ای نگاشته شده است و درصددبررسی مفاهیم، مزایا، ضرورت ها و ساختارهای هوش هیجانی و هوش معنوی است. نتایج نشان می دهند که هوشمعنوی بیشتر موجب هوش هیجانی بیشتر می شود و به واقع هوش معنوی تقویت کننده هوش هیجانی است. آموزشو پرورش می تواند با برنامه ریزی مناسب، به پرورش هوش معنوی و هوش هیجانی دانش آموزان کمک کند. این امرمی تواند به بهبود پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و افزایش موفقیت آنها در زندگی منجر شود. بنابراین می تواننتیجه گرفت که با افزایش هوش هیجانی و هوش معنوی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی تاثیر بسزایی دارد. ین پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد کیفی انجام شده است. اطلاعات مورد نیاز از طریق تحلیل محتوای منابع معتبر علمی شامل مقالات و پژوهش های موجود در پایگاه های اطلاعاتی مانند سیویلیکا، نورمگز، مگ ایران و گوگل اسکولار گردآوری شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین هوش معنوی و هوش هیجانی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. دانش آموزانی که از هوش معنوی باالتری برخوردار بودند، توانایی بیشتری در معنا بخشیدن به فعالیت های تحصیلی خود داشتند و این امر منجر به افزایش انگیزه و پایداری آن ها در مواجهه با چالش های آموزشی شد. همچنین، هوش هیجانی بالا موجب افزایش توانایی مدیریت استرس، بهبود روابط اجتماعی و تعامل موثر با معلمان و همکلاسی ها گردید که این عوامل به طور مستقیم بر پیشرفت تحصیلی تاثیرگذار بودند. بر اساس نتایج پژوهش، پیشنهاد می شود که برنامه های آموزشی مدارس به تقویت هوش معنوی و هوش هیجانی در دانش آموزان توجه ویژه ای داشته باشند. آموزش مهارت های خودآگاهی، تنظیم هیجانات و معناجویی در زندگی می تواند زمینه ساز ارتقای عملکرد تحصیلی و بهبود کلی سلامت روان دانش آموزان شود.

کلیدواژه ها:

هوش معنوی ، پیشرفت تحصیلی ، هوش هیجانی ، دانش آموزان