درس پژوهی اگر جنگل نباشد فارسی پایه سوم ابتدایی

فاز نخست: تحلیل فلسفی متن و شناسایی لایه های پنهان یادگیریالف) تشریح مسئله یادگیری و ضرورت مداخله عمیق:مشاهده گفت وگوهای معمول کودکان و پاسخ های پیش بینیشده آنان به پرسش درباره اهمیت جنگل، نشان می داد درک آنان عمدتا محدود به فواید مستقیم و انسان محور (سایه، هوای پاک، چوب) است و از درک شبکه پیچیده روابط اکولوژیک (چرخه مواد، نگهداری آب و خاک، تنوع زیستی)، نقش های کلان اقلیمی (تعدیل دما، تولید اکسیژن) و ارزش های وجودی و زیبایی شناختی جنگل ناتوان هستند. به ویژه، درک «وابستگی متقابل» موجودات و پیامدهای زنجیره ای نابودی جنگل، مفقود بود. هدف، شکستن این نگاه تک بعدی و جایگزینی آن با نگاهی سیستمی، احترام آمیز و مبتنی بر شگفتی بود.ب) تحلیل متن درس و بسط دامنه مفهومی آن:درس «اگر جنگل نباشد» با زبانی ساده و داستانی، برخی پیامدهای نابودی جنگل (نبود اکسیژن، نابودی حیوانات، فرسایش خاک) را بیان می کند. ظرفیت عظیم این متن، امکان گسترش آن به مفاهیم خدمات اکوسیستمی جنگل، مفهوم زیست بوم (بیوم)، ارتباط جنگل با فرهنگ و اسطوره های ایرانی (حماسه، ادبیات)، مسئله جنگل زدایی و آتش سوزی در ایران، و نقش هر فرد به عنوان «نگهبان کوچک جنگل» است. این درس می تواند سنگ بنای سواد اکولوژیک و تربیت شهروندی حساس به محیط زیست باشد.ج) تدوین اهداف یادگیری ترکیبی و سطوح بالای شناختی-عاطفی:۱. دانش آموز بتواند پس از کاوش، حداقل پنج نقش کلیدی جنگل را در سه سطح محلی (حفظ خاک)، ملی (تامین آب)، و جهانی (تنظیم اقلیم) شناسایی و با زبان خود توضیح دهد.۲. دانش آموز بتواند مفهوم «شبکه زندگی» را با ترسیم رابطه بین موجودات جنگل (درخت، حشره، پرنده، خاک، آب) درک کرده و پیش بینی کند حذف یک حلقه از این شبکه چه پیامدهای زنجیره ای دارد.۳. دانش آموز بتواند با درک احساسی از زیبایی و پیچیدگی جنگل (از طریق مواجهه هنری)، احساس دلبستگی و شگفتی نسبت به آن را بیان کرده و داستان یا نقاشی خود را خلق کند.۴. دانش آموز بتواند با شناسایی عوامل تهدیدکننده جنگل های ایران، احساس مسئولیت شهروندی یافته و یک «اقدام نمادین-عملی» برای حفاظت از جنگل (حتی در شهر) طراحی و اجرا نماید.