نماز جماعت به مثابه عاملی برای تقویت ارتباطات اجتماعی در مدارس

مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، نقش اساسی در شکل گیری الگوهای ارتباطی، تعاملات اجتماعی و پرورش مهارت های بین فردی دانش آموزان ایفا می کند و کارکرد آن فراتر از آموزش رسمی، به تقویت سرمایه اجتماعی و انسجام در میان اعضای جامعه آموزشی گسترش می یابد. در این میان، ارتباطات اجتماعی سالم و موثر، یکی از پیش نیازهای اساسی برای ایجاد محیطی پویا، امن و حمایت گر در مدارس محسوب می شود؛ محیطی که در آن دانش آموزان بتوانند احساس تعلق، پذیرش و اعتماد متقابل را تجربه کنند. یکی از ظرفیت های فرهنگی تربیتی موجود در فضای مدرسه، نماز جماعت است که به عنوان یک آیین جمعی منظم، فرصت تعامل چهره به چهره، حضور مشترک و مشارکت داوطلبانه دانش آموزان را فراهم می سازد. نماز جماعت علاوه بر بعد عبادی، می تواند به مثابه یک کنش اجتماعی عمل کند که در آن افراد در چارچوبی برابر و منظم گرد هم می آیند و تجربه ای مشترک از همکاری، هماهنگی و همدلی را شکل می دهند. این تجربه جمعی می تواند به تقویت روابط میان فردی، افزایش تعاملات مثبت و کاهش فاصله های اجتماعی میان دانش آموزان با پیشینه ها و ویژگی های متفاوت منجر شود. بااین حال، در بسیاری از مدارس، نماز جماعت بیشتر به عنوان یک برنامه رسمی یا تکلیف نهادی تلقی می شود و کارکردهای اجتماعی آن کمتر به صورت آگاهانه مورد توجه قرار می گیرد. این در حالی است که ضعف ارتباطات اجتماعی، افزایش فردگرایی و کاهش مشارکت جمعی از چالش های رایج در محیط های آموزشی معاصر به شمار می آیند. ازاین رو، توجه به نماز جماعت به مثابه عاملی موثر در تقویت ارتباطات اجتماعی، از اهمیت و ضرورت ویژه ای برخوردار است. بیان مساله این مقاله بر این محور استوار است که نماز جماعت در مدارس چگونه می تواند به بهبود کیفیت ارتباطات اجتماعی دانش آموزان کمک کند و چه سازوکارهایی در این آیین جمعی، زمینه ساز تعامل، همدلی و پیوندهای اجتماعی پایدار در فضای آموزشی می شود.

کلیدواژه ها:

نماز جماعت ، ارتباطات اجتماعی ، مدارس ، دانش آموزان ، کنش جمعی