نقش بازخورد کیفی در تحول ارزشیابی آموزشی و توانمندسازی فراگیران

در رویکردهای نوین آموزشی، ارزشیابی دیگر به عنوان فرایندی ایستا و محدود به قضاوت پایانی درباره عملکرد فراگیران تلقی نمی شود، بلکه به مثابه بخشی جدایی ناپذیر از فرایند یاددهی یادگیری، نقشی هدایت گر و تحولی بر عهده دارد. در این چارچوب، بازخورد کیفی به عنوان یکی از موثرترین ابزارهای ارزشیابی آموزشی، جایگاه ویژه ای یافته است؛ زیرا تمرکز آن از سنجش صرف نتایج به فهم عمیق فرایند یادگیری و حمایت از رشد همه جانبه فراگیران معطوف می شود. اهمیت بازخورد کیفی در آن است که با پرهیز از قضاوت های سطحی و نمره محور، به فراگیران کمک می کند تا نقاط قوت خود را بشناسند، کاستی های یادگیری را درک کنند و مسیرهای بهبود را به صورت آگاهانه دنبال نمایند. چنین بازخوردی می تواند زمینه ساز افزایش انگیزش درونی، تقویت تفکر تاملی و ارتقای خودتنظیمی در یادگیری شود و فراگیر را از دریافت کننده منفعل به مشارکت کننده ای فعال در فرایند آموزشی تبدیل کند. با وجود تاکید نظری بر نقش بازخورد کیفی، در عمل همچنان چالش هایی در نحوه درک و به کارگیری آن در نظام های آموزشی مشاهده می شود و فاصله ای معنادار میان اهداف تحول گرایانه ارزشیابی و شیوه های اجرایی رایج وجود دارد. این امر ضرورت بازاندیشی در مفهوم و کارکرد بازخورد کیفی را برجسته می سازد؛ به گونه ای که ارزشیابی بتواند به ابزاری برای یادگیری عمیق و توانمندسازی فراگیران بدل شود، نه عاملی برای اضطراب یا رقابت ناسالم. ازاین رو، تبیین نقش بازخورد کیفی در تحول ارزشیابی آموزشی، می تواند به بهبود کیفیت تعاملات آموزشی، ارتقای اثربخشی فرایند یادگیری و تحقق اهداف تربیتی کمک کند و مسیر حرکت به سوی نظام آموزشی یادگیرنده محور و توانمندساز را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

بازخورد کیفی ، ارزشیابی آموزشی ، تحول آموزشی ، توانمندسازی فراگیران ، یادگیری معنادار