ارزیابی پیشرفت تحصیلی به روش های نوین در مدارس ابتدایی

ارزیابی پیشرفت تحصیلی، به مثابه حلقه ای حیاتی در زنجیره فرآیند یاددهی-یادگیری، همواره تعیین کننده ترین عامل در جهت دهی به کنش های آموزشی، شکل گیری باورهای دانش آموزان درباره توانایی های خود، و تعریف کیفیت در نگاه والدین و جامعه بوده است. با این حال، نظام های سنتی ارزیابی، که بر پایه آزمون های قلم-کاغذی مقطعی، نمره گذاری کمی و رتبه بندی مقایسه ای استوارند، در بستر تحولات پارادایمی آموزش در قرن بیست ویکم، به طور فزاینده ای ناکارآمد، مخرب و حتی ضد یادگیری شناخته می شوند. این پژوهش تحلیلی-مروری، با هدف واکاوی عمیق ضرورت ها، مبانی و الگوهای ارزیابی نوین پیشرفت تحصیلی در دوره حساس ابتدایی انجام شده است. استدلال محوری مقاله بر این پایه استوار است که ارزیابی در این دوره، باید پیش از هر چیز در خدمت رشد همه جانبه کودک، تقویت اشتیاق به یادگیری و کشف استعدادهای منحصربه فرد باشد، نه طبقه بندی و برچسب زنی. یافته ها نشان می دهد که روش های نوینی همچون ارزیابی اصیل (Authentic Assessment)، پورتفولیوی الکترونیکی و فیزیکی، ارزیابی تکوینی مبتنی بر بازخورد توصیفی، خودارزیابی و هم تیمی آرایی، ارزیابی فرآیندمحور در پروژه ها و نمایش های علمی، و استفاده از چک لیست ها و روبریک های توصیفی، نه تنها تصویری غنی تر، عادلانه تر و واقعی تر از پیشرفت کودک ارائه می دهند، بلکه خود به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از فرآیند یادگیری عمل کرده و به دانش آموز کمک می کنند تا بر یادگیری خویش مسلط گردد. این مقاله، پس از تشریح کاستی های ریشهای ارزیابی سنتی، به تبیین اصول راهبردی ارزیابی نوین (مانند تداوم، چندبعدی بودن، مشارکت پذیری و رشد محوری) پرداخته، چالش های عملی پیاده سازی این تغییر پارادایمی را تحلیل نموده و در نهایت، راهکارهای مرحلهای و زمینه مند برای تحول نظام ارزیابی در مدارس ابتدایی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ، پیشرفت تحصیلی ، مدارس ابتدایی