تحلیل تربیتی مفهوم «فطرت» در فلسفه اسلامی و کاربست آن در برنامه های تربیتی کودک محور

مفهوم «فطرت» یکی از بنیادی ترین مفاهیم انسان شناختی در فلسفه و تعلیم وتربیت اسلامی است که نقش محوری در تبیین ماهیت انسان، قابلیت های ذاتی او و مسیر رشد و تعالی فردی و اجتماعی ایفا می کند. از منظر اندیشمندان اسلامی، انسان با سرشتی الهی، حقیقت جو، خیرگرا و کمال طلب آفریده شده است و تربیت حقیقی، فرایندی است که به شکوفاسازی این استعدادهای فطری می انجامد. در مقابل، بسیاری از رویکردهای تربیتی معاصر، به ویژه در نظام های آموزشی رسمی، کمتر به ابعاد فطری کودک توجه کرده و بیشتر بر انتقال دانش، مهارت های بیرونی و استانداردهای از پیش تعیین شده تمرکز دارند.هدف این مقاله، تحلیل تربیتی مفهوم فطرت در فلسفه اسلامی و بررسی کاربست عملی آن در طراحی و اجرای برنامه های تربیتی کودک محور است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی–توصیفی و با تکیه بر منابع اصیل فلسفه اسلامی، آراء متفکرانی چون فارابی، ابن سینا، ملاصدرا و شهید مطهری را بررسی کرده و دلالت های تربیتی این مفهوم را استخراج می کند. یافته ها نشان می دهد که تربیت مبتنی بر فطرت، مستلزم توجه به ویژگی های فردی کودک، آزادی هدایت شده، تجربه محوری، تقویت عقلانیت، معنویت و اخلاق در بستر برنامه های آموزشی است. در نهایت، مقاله به ارائه چارچوبی کاربردی برای تلفیق مبانی فطرت محور در برنامه های تربیتی کودک محور می پردازد.

کلیدواژه ها:

فطرت ، فلسفه اسلامی ، تعلیم و تربیت اسلامی ، تربیت کودک محور ، انسان شناسی تربیتی