پژوهشی در مورد نقش شورای آموزش و پرورش در نظارت مستمر مردم بر آموزش و پرورش

هدف از این پژوهش بررسی نظارت مستمر مردم بر آموزش و پرورش و نقش شورای های آموزش و پرورش در این امر می باشد. مردمی سازی یعنی مشارکت پذیر کردن آموزش و پرورش است؛ به این معنی که شرایطی را به وجود آوریم تا مردم در صحنه آموزش و پرورش حضور داشته باشند و این مشارکت، شرکت دوجانبه است. دو مقام را باید از هم تفکیک کنیم و عدم تفکیک این دو مقام از هم، باعث خطاهای خیلی گسترده و پرشماری در نظام اجرایی شده است. یکی، مقام فهم موضوع است و دیگر مقام اقدام، تدبیر و حل موضوعات است. وقتی که در مقام اقدام در می آییم و می خواهیم فعالیتی را انجام دهیم، چون محدودیت های محیطی، شرایط سخت و تنگناها وجود دارد و حیطه صلاحیت ها و اختیارات محدود است، دائما موضوع را کوچکتر کرده و می خواهیم حل کنیم. این حل اینچنینی هیچوقت وافی به مقصود نیست. خطا این است که محدودیت های مقام عمل را به مقام فهم تسری دهیم. بنابراین اول نکته ای که می خواهم تاکید کنم این است که وقتی می خواهیم به موضوع مردمی سازی فکر کنیم، فارغ از اینکه در حال حاضر در چه مختصاتی هستیم و شرایط، محدودیت ها و مشکلات چیست، باید در ابتدا مساله را به درستی بفهمیم و وقتی مساله را به درستی فهمیدیم، در مقام اقدام، محدودیت ها دخالت می کند اما پس از فهمیدن درست مساله است. وقتی مساله ای درست شناخته نمی شود، مسائل غلطی را ممکن است درست حل کنیم، اما آن مساله حل نمی شود و همچنان باقی می ماند. از این زاویه به مساله نگاه می کنیم و می خواهم مقوله مردمی سازی را شرح دهیم. برای این کار، باید مشخص کنیم که تعریفمان از مردمی سازی چیست؟ آیا می خواهیم بخشی از کارها را به مردم واگذار کنیم؟ یک فعالیت، چند فعالیت یا همه فعالیت را در یک برشی از زمان و منطقه به جامعه واگذار کنیم؟ این اتفاق، یک شکلی از مردمی سازی است. یک شکل دیگر این است که در صدد افزایش مشارکت مردم هستیم. در مورد دوم، تمرکز بر همکاری به جای واسپاری و واگذاری با حیطه های مختلف است. یعنی ممکن است این مشارکت را در مدیریت یا حوزه برنامه درسی یا در حوزه مسائل انتخاب و گزینش معلم بخواهیم اعمال شود. بنابراین باید روشن کنیم مقصودمان از مردمی سازی، کدام یک از این موارد است و آن را دقیق بیان کنیم. یکی از مهم ترین دلایل این است که آموزش و پرورش به شدت متاثر از خانه و جامعه است. اینها می توانند تقویت کننده اهداف و آرمان های آموزش و پرورش باشند و می توانند تضعیف کننده او باشند و حتی می توانند از اعتبار ساقطش کنند و آموزه های مدرسه را ویران کنند. بنابراین پیوستگی ارگانیک، سیستمی و مجموعه ای بین مدرسه، خانه و جامعه لازمه تحول است و تسهیل کننده تحقق آرمان هاست. اگر به دنبال تحول اساسی و عمیق در درون نظام تعلیم و تربیت هستیم راهی جز این نداریم. یکی از آسیب هایی که در طی دهه های گذشته اهداف و آرمان های نظام تعلیم و تربیت را تخریب کرده است، همین غفلت است که گسیختگی و گسستگی بین خانه، مدرسه و جامعه مشکلات جدی را به وجود می آورد؛ اینها شرکای راهبردی آموزش و پرورش هستند. این شرکای راهبردی باید در یک همکاری راهبردی با هم قرار گیرند و فعالیت کنند. اعتقاد این رویکرد بر این است که اهداف زمانی محقق می شود که درباره اهداف با تمام ذی نفعان اصلی به یک جمع بندی مشترک و هدف های روشن برسیم. رسیدن به چنین سطحی از توافق جمعی میان عناصر اصلی نیازمند گفت وگوهای عمیق و سازوکارهای بسیار پیچیده در طراحی است تا این عناصر را در کنار هم قرار دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش ، شورای آموزش و پرورش ، نظارت مستمر