تحلیل مدل های مختلف آموزش عدالت محور در مدارس

عدالت آموزشی به عنوان یکی از محوری ترین دغدغه های نظام های آموزشی معاصر، نیازمند بازتعریف مفهومی و عملیاتی در بستر مدرسه است. این مقاله با رویکرد مروری و تحلیلی، به واکاوی مدل های مختلف آموزش عدالت محور در مدارس می پردازد و کوشیده است تا با ارائه چارچوبی مفهومی، مولفه های کلیدی این رویکرد را شناسایی و تبیین نماید. یافته های پژوهش نشان می دهد که آموزش عدالت محور صرفا به معنای توزیع عادلانه منابع نیست، بلکه مستلزم بازاندیشی در فلسفه مدرسه، نقش معلم، برنامه درسی، شیوه های ارزشیابی، حساسیت نهادی، مشارکت جامعه و توجه به سلامت روان دانش آموزان است. در این راستا، دوازده مولفه مفهومی استخراج شده که هر یک بر بعدی خاص از عدالت آموزشی تاکید دارند؛ از بازتعریف مدرسه به مثابه نهاد اخلاقی و مسئول در قبال نابرابری ها گرفته تا ضرورت پویایی و تداوم فرایند عدالت محوری در سیاست گذاری آموزشی. این مولفه ها در تعامل با یکدیگر، الگویی چندسطحی و زمینه مند را شکل می دهند که می تواند راهنمای عمل مدیران، معلمان و سیاست گذاران در جهت تحقق مدرسه عادلانه باشد. مقاله حاضر با جمع بندی یافته ها بر این نکته تاکید می کند که تحقق عدالت آموزشی مستلزم عبور از شعارهای کلی و حرکت به سمت اقدامات عملی، منسجم و مستمر در تمامی لایه های نظام آموزشی است .

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، آموزش عدالت محور ، مدرسه عادلانه ، برنامه درسی ، ارزشیابی عادلانه ، مشارکت جامعه ، سلامت روان ، سیاست گذاری آموزشی